DeHeves peerJeve-keÀeue cesb efÜJesoer peer ves meeefnl³e mesJee kesÀ yengle mes keÀe³eõ efkeÀS ~ Gvnesbves mJe³eb efueKee, otmejesb mes efueKee³ee Deewj yengleesb keÀes efnvoer keÀer Deesj DeekeÉÀøì efkeÀ³ee~ GvekeÀer Fve mesJeeDeesb kesÀ DevegªHe ner efnvoer peiele ves Gvnsb He³eeõHle mecceeve Yeerefo³ee ~ FvekeÀer meÊejJeeR Jeøeõieebþ yeæ¾er Oetce-Oeece mes ceveeFõ ieFõ~ Fme GlmeJe kesÀ DeJemej Hej keÀeMeer veeiejer He´®eeefjCeer meYee ves Gvnsb SkeÀ JeÉno DeefYevebove ie´bLe Yesbì keÀjkesÀ mecceeefvele efkeÀ³ee Deewj He´³eeie kesÀ meeefnl³ekeÀejesb ves 'efÜJesoer cesuee' keÀe Dee³eespeve efkeÀ³ee~ DeeHekeÀe meeefnefl³ekeÀ mecceeve yengle ngDee Deewj DeeHekeÀer keÉÀHee cee$e mes efkeÀleves keÀefJe GlHevve nes ie³es~ Fme ceneved leHemJeer ves Heewøe keÉÀøCe 30 meb. 1995 efJe. keÀes Fnueeruee meceeHle keÀj oer~

j®eveeSB

'mejmJeleer' keÀe mebHeeove efÜJesoer peer keÀe meyemes yeæ¾e meeefnefl³ekeÀ keÀe³eõ Lee~ Gmeer kesÀ ceeO³ece mes DeeHe j®eveelcekeÀ DeLeJee Deeuees®eveelcekeÀ meeefnl³e He´mlegle keÀjles Les~ Gmeer cesb DeeHe He´sjCee -He´eslmeenve osles leLee ¾eöì-heÀìkeÀej ueiee³ee keÀjles Les~ DeHeves veece mes efueKesb ieS uesKeesb Deewj efveyebOeesb kesÀ DeefleefjkeÌle Jes Gmecesb yengle mes efveyebOe keÀeuHeefvekeÀ veeceesb mes efueKee keÀjles Lesb~ FvekesÀ DeefleefjkeÌle GvekeÀer HegmlekeÀekeÀej He´keÀeefMele j®eveeSB efvecveefueefKele nw -

mebmkeÉÀle ie´bLeesb kesÀ DevegJeeo - jIegJebMe , kegÀceejmebYeJe, efkeÀjeleepegõveer³e Deeefo~ Debie´speer mes DevegJeeo - yeskeÀve efJe®eej ceeuee , efMeãee, mJeeOeervelee~ efveyebOe-mebie´n - DeÓegle -DeeueeHe, jmeÿe-jbpeve, meeefnl³e meerkeÀj, efJeef®e$e-ef®e$eCe~ Deeuees®evee-keÀeefueoeme keÀer efvejbkegÀMelee leLee MeesOeHetCeõ ie´bLeesb cesb efnvoer-Yeeøee keÀer GlHeefÊe leLee mecHeefÊeMeem$e He´efmeà nw~

efÜJesoer peer keÀe cenlJe -Jewmes efÜJesoer peer SkeÀ keÀefJe, Deeuees®ekeÀ, mebHeeokeÀ SJeb efveyebOekeÀej Lesb~ Hej GvekeÀe meJeeõefOekeÀ cenlJe efnvoer meeefnl³e kesÀ meJeõÞesøþ He´®eejkeÀ SJeb HeesøekeÀ kesÀ ªHe ces ner mJeerkeÀej efkeÀ³ee peelee nw~ Keæ¾er yeesueer ieÐe keÀe ªHe Yeejlesvog ³egie lekeÀ DeefmLej jne ~ Gmecesb J³eekeÀjCe mebyebOeer oesøe Les, efJejece-ef®eÚesb Deeefo kesÀ He´³eesie cesb DejepekeÀlee meer-Leer~ efÜJesoer peer ves Yeeøee -mebyebOeer Fve oesøeesb keÀer keÀeì-íeBì keÀer~ Gvnesbves J³eekeÀjCe kesÀ efve³eceesb keÀe efveOeeõjCe efkeÀ³ee, Jeeke̳e-j®evee leLee Heo efJev³eeme mebyebOeer DeHeveer J³eJemLeeSb mLeeefHele keÀer leLee meeLe ner meeLe efnvoer keÀes meeceev³e yeesue ®eeue keÀer Yeeøee kesÀ efvekeÀì ueeves keÀe He´mebMeveer³e He´³eeme efkeÀ³ee~ Jes yeveeJeìer leLee efkeÌueøì Yeeøee kesÀ Del³eble efJejesOeer Les Deewj ®eenles Les efkeÀ efpeme Yeeøee keÀe He´³eesie meeceev³e yeesue ®eeue cesb efkeÀ³ee peelee nw, efueKeles mece³e Yeer Gmeer Yeeøee keÀe He´³eesie efkeÀ³ee peeS~ Yeeøee kesÀ DeefleefjkeÌle YeeJe Hej Yeer Gvnesbves yeue efo³ee~ efÜJesoer peer kesÀ mebyebOe cesb keÀne peelee nw efkeÀ Jes ³eLee leL³eJeeo (Matter-of-fact) ³ee FefleJeÉÊeelcekeÀlee kesÀ meceLeõkeÀ Les DeLeeõle Jes meeceev³e Ñbie mes meeOeejCe peerJeve kesÀ GHe³eesie cesb Deeves Jeeueer yeeleesb keÀes meeefnl³e cesb efueKevee leLee efueKeJeevee ®eenles Les~ FmeerefueS Jes GHe³eesefieleeJeeoer Yeer keÀns pee mekeÀles nQ~ ³ener keÀejCe Lee efkeÀ Jes íe³eeJeeoer keÀefJelee kesÀ efJeªà Les~ Gvnesves keÀefJe³eesb keÀes keÀeJ³e -j®evee keÀe efJeøe³e-efveosõMe efkeÀ³ee leLee ieÐe uesKekeÀesb keÀes meceepe cesb DeeHle-J³eeHle JemlegDeesb Hej efueKeves keÀer He´sjCee oer~ efÜJesoerpeer ves yengle mes Debie´speeroeB ueesieesb keÀes efnvoer keÀe HeeþkeÀ Deewj uesKekeÀ yevee³ee~ GmekeÀer ceev³eleeDeesb keÀer GHe³eesefielee keÀes mJeerkeÀej keÀjkesÀ yenble mes keÀefJe Deewj uesKekeÀ GvekesÀ efMeø³e nes ieS~ Gme ³egie kesÀ He´cegKe keÀefJe cewefLeueerMejCe iegHle Deewj De³eesO³ee efmebn GHeeO³ee³e FvneR kesÀ efMeø³e Les~ Fme He´keÀej GvekesÀ efveosõMeesb kesÀ DeeOeej Hej meeefnl³e keÀer SkeÀ HejbHeje ner ®eue Heæ¾er Deewj SkeÀ ³egie keÀe efveceeõCe ngDee efpemes efnvoer kesÀ efJeÐeeLeerõ efÜJesoer ³egie kesÀ veece mes peeveles nQ~

Mewueer

efÜJesoer peer keÀer Mewueer Hej efJe®eej keÀjles ngS ¾eö. peievveeLe He´meeo Meceeõ ves efueKee nw - YeeJe He´keÀeMeve kesÀ leerve He´keÀej nesles nQ- J³ebi³eelcekeÀ, Deeuees®eveelcekeÀ Deewj efJe®eejelcekeÀ~ Fve leerveesb He´keÀejesb kesÀ efueS efÜJesoerpeer ves leerve efYevve efYevve Mewefue³eesb efJeOeeve GHeefmLele efkeÀ³ee~ Fme He´keÀej kesÀ keÀLeve keÀe ³en leelHe³eõ keÀoeefHe veneR efkeÀ Fme He´keÀej keÀer Mewefue³eeB FvekesÀ HetJeõ keÀoeefHe He´³egkeÌle ner veneR ngFõ, Jejved DeefYeHe´e³e ³en nw efkeÀ GvekeÀes efveM®e³eelcekeÀ ªHe DeLeJee efmLejlee veneR He´eHle ngFõ Leer~ Fve leerveesb Mewefue³eesb keÀer Yeeøee Yeer efYevve He´keÀej keÀer nw~

- efnvoer ieÐe Mewueer keÀe efJekeÀeme, HeÉ.100

J³ebi³eelcekeÀ Mewueer mes DeefYeHe´e³e Ssmeer Mewueer mes nw efpemecesb nem³e, J³ebi³e SJeb efJeveeso kesÀ ceeO³ece mes efkeÀmeer meeceeefpekeÀ , meeefnefl³ekeÀ ³ee Dev³e mecem³ee Hej efJe®eej J³ekeÌle efkeÀ³ee peeS ~ Fme Mewueer keÀer Yeeøee Del³eble J³eeJeneefjkeÀ SbJe ®eueleer efheÀjleer peve meeceev³e keÀer Yeeøee nesleer nw~ Yeeøee ceevees FmekeÀer keÀ®eesìer keÀeìleer ®eueleer nw~ Fmecesb SkeÀ He´keÀej keÀe cemeKejeHeve Yeje jnlee nw Deewj J³ebi³e YeeJe Yeer mHeøì mecePe cesb Dee peelee nw~ Fmecesb cegneJejesb keÀe He´³eesie Yeer Yeueer He´keÀej efceuelee nw~ Debie´speer leLee Gotõ kesÀ He´®eefuele Meyoesb keÀe He´³eesie Yeer Fme Mewueer cesb He´eHlee neslee nw -Fme c³egefvemHewuìer kesÀ ®es³ejcewve efpemes Deye kegÀí ueesie kegÀjmeer cewve Yeer keÀnves ueies nQ~ Þeerceeved yet®eMeen nw~ yeeHeoeos keÀer keÀceeFõ keÀe ueeKeesb ªHe³ee DeeHekesÀ Iej Yeje nw~ HeæÑs efueKes DeeHe jece keÀe veece ner nw~ ®es³ejcewve DeeHe efmeheõÀ FmeefueS ngS nw efkeÀ keÀejiegpeejer ieJeveõcesbì keÀes efoKee keÀj DeeHe je³eyeneogj yeve peeb³e Deewj KegMeceeefo³eesb mes Deeþ Henj ®eewmeþ Ieæ¾er efIejs jnsb~

c³egefveefmeHewefueefì³eesb kesÀ keÀejveecesb, efJe®eej-efJeceMeõ HeÉ.357

Deeuees®eveelcekeÀ Mewueer cesb uesKekeÀ DeefOekeÀ iebYeerj SJeb meb³ele nes Gþlee nw~Fme Mewueer keÀer Yeeøee Yeer Heefjefveeføþle nw leLee Meyoeefo kesÀ He´³eesie cesb Yeeøee mebyebOeer Jen mJe®ívolee veneR ¢eføìiees®ej nesleer nw pees J³ebi³eelcekeÀ Mewueer cesb ncesb efceueleer nw~ Fme Mewueer keÀe DeJeueeskeÀj GvekesÀ Deeuees®eveelcekeÀ efveyebOeesb cesb pewmes ' efnvoer keÀefJe³eesb keÀer Gefceõuee efJeøe³ekeÀ Goemeervelee' SJeb 'efnvoer keÀeefueoeme keÀer Deeuees®evee' ³ee 'keÀefJelee ' Deeefo cesb neslee nw~ Yeeøee keÀer Jener ieefle, Jener cegneJejsoeveer Fme Mewueer cesb Yeer nw, Hej keÀnves keÀer He´Ceeueer Deeuees®eveelcekeÀ SJeb ³eLee-leL³e efveªHekeÀ nesves kesÀ keÀejCe ieebYeer³eõ SJeb Deespe mes Hegøì nes ieFõ nw~ pewmes -

- meeefnl³e cesb pees MeefkeÌle efíHeer nw, Jen lees leueJeej Deewj yece kesÀ ieesuees cesb Yeer veneR HeeFõ peeleer nw~ ³eesjHe cesb neefvekeÀeefjCeer OeeefceõkeÀ ªefæѳeesb keÀe efJeveeMe meeefnl³e ner ves efkeÀ³ee nw~ peeleer³e mJeeleb$³e kesÀ yeerpe Gmeer ves yeesS nQ ~

- meeefnl³e keÀer cenÊee

efJeJes®eveelcekeÀ ³ee ieJesøeCeelcekeÀ Mewueer iebYeerj efJe®eejHetCeõ uesKeesb cesb efoKeeFõ Heæ¾leer nw~ Fmecesb keÀesFõ Deeuees®evee ³ee J³ebi³e keÀe DeeOeej ve neskeÀj keÀesFõ ienve iebYeerj efJeøe³e ³ee mecem³ee nesleer nw efpeme Hej uesKekeÀ efJe®eejHetCeõ SJeb ieJesøeCeelcekeÀ meeceie´er He´mlegle keÀjlee nw~ yeæ¾e ner mJeeYeeefJekeÀ efvece³e nw efkeÀ peye keÀesFõ Yeer uesKekeÀ ienve efJe®eejHetCeõ efJeøe³eesb Hej keÀuece ®eueelee nw lees Yeeøee DeefOekeÀ Heefjceeefpeõle SJeb efkeÌueøì nes peeleer nw~ 'Deeuees®eveelcekeÀ Mewueer cesb mes peye Jes Gotõ keÀer lelmecelee efvekeÀeue osles nQ Deewj mebmkeÉÀle keÀer lelmecelee keÀe GHe³eesie keÀjles nQ leye ncesb GvekeÀer ieJesøeCeelcekeÀ Mewueer efoKeeFõ Heæ¾leer nw~ ' GoenjCe -

"DeHemceej ³ee efJeefãeHlelee ceeveefmekeÀ efJekeÀej ³ee jesie nw~ GmekeÀe mebyebOe kesÀJeue ceve SJeb ceefmleøkeÀ mes nw~ He´efleYee Yeer SkeÀ He´keÀej keÀe ceveesefJekeÀej ner nw~ Fve efJekeÀejesb keÀer HejmHej Fleveer mebueivelee nw efkeÀ He´efleYee DeHemceej Deewj efJeefãeHlelee mes Deueie keÀjvee Deewj He´l³eskeÀ keÀe HeefjCeece mecePe uesvee yengle ner keÀefþve nw~"

- DeHemceej

Yeeøee

efÜJesoer peer Yeeøee kesÀ kegÀMeue efMeuHeer Les~ Keæ¾er yeesueer ieÐe keÀe YeeJeer ªHe efveOeeõefjle keÀjves keÀe Þes³e GvneR keÀes nw~ GvekeÀer Yeeøee keÀe ke̳ee mJeªHe Lee Deewj Jes Yeeøee kesÀ efkeÀme ªHe kesÀ meceLeõkeÀ Les FmekeÀe DeeYeeøe GvekeÀer Mewueer Hej efJe®eej keÀjles mece³e mHeøì nes ie³ee nesiee~ GvekeÀer Yeeøee keÀe mJeªHe efJeøe³ee vegmeej nw~ meeceev³e SJeb JeCeõveelcekeÀ He´mebieesb cesb GvekeÀer Yeeøee mejue, He´JeenHetCeõ SJeb Gíueleer -ketÀoleer oÉeføìiees®ej nesleer nw Deewj ¬eÀceMeë Deeuees®eveelcekeÀ SJeb efJe®eejelcekeÀ efJeøe³eesb cesb ietæÑlej SJeb mebmkeÉÀlece³e nesleer ieFõ nw~ MeyoeJeueer kesÀ He´³eesie cesb Jes Del³eble Goej He´keÉÀefle kesÀ J³eefkeÌle Les~ Gvnsb meeceev³e J³eJenej cesb He´®eefuele Debie´speer lekeÀ kesÀ Meyoesb mes keÀesFõ Hejnspe veneR Lee ~ Hej meeLe ner mebmkeÉÀle kesÀ Megà lelmece Meyoesb mes Yeer keÀesFõ ogjeJe keÀer JeÉefÊe veneR Leer ~ Meyoeesb keÀe He´³eesie Jes Megà ªHe cesb Deewj GHe³egkeÌle DeLeõ cesb keÀjles nQ ~ Yeeøee keÀer He´keÉÀefle meowJe efnvoer J³eekeÀjCe kesÀ DevegªHe ner jner nw~ Ssmee keÀner Yeer veneR ngDee nw efkeÀ Gotõ ³ee Debie´speer Meyoesb kesÀ meeLe Jeeke̳e j®evee Deeefo cesb Yeer keÀneR GotõHeve ³ee Debie´speerHeve Dee ie³ee nes~

efÜJesoer peer ves SkeÀ JeekeÌme-mecetn keÀe ªmejs Jeeke̳e-mecetn mes mebyebOe mLeeefHele keÀjles ®eueves keÀer He´Lee keÀe He´ejbYe efkeÀ³ee Deewj efJeøe³e keÀes mHeøì keÀjves kesÀ efueS keÀYeer-keÀYeer Jes SkeÀ ner Jeeke̳e -j®evee keÀes keÀFõ efJeefJeOe Ñbie mes keÀnles ®eueles nQ~ cegneJejesb keÀe He´³eesie Gvnesbves yeæ¾er ner meheÀuelee cesb efkeÀ³ee efpememes GvekeÀer Yeeøee cesb mepeerJelee keÀe meceeJesMe neslee nw~ meyemes yeæ¾er yeele lees ³en nw efkeÀ Gvnesbves efnvoer keÀes J³eekeÀjCe leLee Yeeøee-mebyebOeer Yetueesb mes efveJeÉÊe keÀjkesÀ Megà yevee³ee~