ceQ veerj-Yejer ogKe keÀer yeoueer !

efJemleÉle veYe keÀe keÀesFõ keÀesvee, cesje ve keÀYeer DeHevee nesvee,

Heefj®e³e Flevee, Fefleneme ³ener, Gceæ¾er keÀue Leer efceì Deepe ®eueer ~

                                                - ceneosJeer

peerJeve-JeÉÊe

ceneosJeer Jeceeõ peer Deepe Yeer íe³eeJeeo keÀer oerHe-efMeKee keÀes DeHeves Deb®eue cesb efíHeeS ngS ®eueer pee jner nQ~ FvekeÀe pevce meb. 1964 cesb heÀªõKeeyeeo cesb ngDee~ FvekeÀer He´ejefcYekeÀ efMeãee Fvoewj cesb ngFõ ~ Iej Hej Gvnsb ef®e$e-keÀuee Deewj mebieerle keÀerefMeãee Yeer oer ieFõ~ mebmkeÉÀle mes Sce.S. keÀer Hejerãee He´³eeie mes GÊeerCeõ ngF¥~ GvekeÀe efJeÐeeLeerõ peerJeve yeæ¾e ner ³eMemJeer jne~ Sce.S. Heeme keÀjves keÀs yeeo Jes ceefnuee efJeÐeeHeerþ, He´³eeie keÀer He´OeeveeO³eeefHekeÀe efve³egkeÌle ngF¥ ~ FvekesÀ He´³elve mes efJeÐeeHeerþ keÀer yeæ¾er Gvveefle ngFõ Deewj DeepekeÀue Jen SkeÀ DeefKeue Yeejleer³e mlej keÀer mebmLee nw~ DeeHe '®eeBo' keÀer mebHeeefokeÀe Yeer jneR ~ DeeHeves 'meeefnlkeÀej-mebmeo' veecekeÀ mebmLee keÀe pevce efo³ee nw~ DeeHekeÀer veerjpee Hej 500) keÀe meskeÌmeefj³ee HegjmkeÀej Deewj '³eecee' Hej 1200) keÀe cebieueeHe´meeo HeeefjleeseføekeÀ He´eHle ngDee~

keÉÀefle³eeB

ceneosJeer peer SkeÀ keÀefJeef³e$eer ner veneR, He´l³egle SkeÀ meheÀue ef®e$ekeÀÊeerõ leLee ieÐe uesefKekeÀe Yeer nQ~ GvekeÀer ³eecee kesÀ DeefOekeÀebMe ieerle GvneR Üeje yevee³es ieS YeeJe-ef®e$eesb Üeje DeuebkeÉÀle efkeÀS ieS nQ~ GvekeÀer j®eveeSB efvecveefueefKele nw-

1. keÀeJ³e mebie´n - 'veernej', 'jefMce', 'veerjpee',' meebO³eieerle' (³eecee), SJeb 'oerHeefMeKee' ~

2. efveyebOe mebie´n - êeÉbKeuee keÀer keÀefæ¾³eeB , efnvoer keÀe efJeJes®eveelcekeÀ ieÐe leLee ãeCeoe ~

3. jsKeeef®e$e SJeb mebmcejCe - Deleerle kesÀ ®eueef®e$e , mceÉefle keÀer jsKeeSB SJeb HeLe kesÀ meeLeer ~

keÀeJ³e-meeOevee

ceneosJeer peer kesÀ ieerleesb cesb meJeõ$e 'efJejn' Deewj 'Jesovee' keÀer ìerme Yejer ngFõ efceueleer nw~ ye´ïe mesefceueves keÀer GvekeÀer GlkebÀþe Flevee He´yeue nw efkeÀ Oeerjs-Oeerjs efJejn cesb ner Gvnsb efceueve keÀe Deevebo Deeves ueielee nw~ GvekesÀ jnm³eelcekeÀ ieerleesb Hej DeÜwleJeeo keÀe He´YeeJe nw~ ye´ïe Deewj peerJe SkeÀ ner nQ, Fme leL³e keÀe efveªHeCe GvekesÀ ieerle cesb osefKeS -

yeerve Yeer nötb ceQ legcnejer jeieveer Yeer nötb ~

Devevle efHe´³elece ye´ïe mes efceueve keÀer He´leerãee cesb Gvnsb He´keÉÀefle Del³eble jceCeer³e ueieleer nw Deewj Jes GmekeÀe yeæ¾e ner ceveesjce ef®e$eCe keÀjleer nw -

Deepe ve³eve Deeles ke̳eesb Yej Yej,

mepeie meheÀue peieleer MesheÀeueer,

Deueme ceewueÞeer ¾eueer-¾eueer,

njefmebieej Pejles nQ Pej-Pej~

Deepe ve³eve Deeles ke̳eesb Yej Yej ~

Fmeer He´keÀej yemeble keÀer jele keÀe ceeveJeerkeÉÀle ªHe Del³eble megneJevee nw -

Glejleer Dee yemeble jpeveer !

leejkeÀce³e veJe JesCeer-JebOeve,

MeerMe-hetÀue keÀj MeefMe keÀe vetleve,

cegkeÌleneue DeefJejece efyeíeos, ef®eleJeve mes DeHeveer,

HeguekeÀleer Dee yemeble -jpeveer ~

ceneosJeer kesÀ ieerleesb cesb YeeJeesb keÀer efpeleveer ienjeFõ leLee Jesovee keÀer efpeleveer keÀmekeÀ nw, Gleveer ceerje keÀes íesæ¾ keÀj Dev³e efkeÀmeer efnvoer keÀefJe cesb veneR nw~ ceneosJeer peer ves DeHeveer SkeÀeble meeOevee cesb DeHeves 'Deueyesuee' efHe´³elece mes efceueves Deewj efyeíögæ¾ves keÀe ner GHe¬eÀce efkeÀ³ee, Gvnesbves meceepe keÀer Deesj veneR osKee, ³en keÀLeve mel³e nw~ Hej GvekeÀer He´ejbefYekeÀ j®eveeDeesb cesb osMe-He´sce mebyebOeer kegÀí ieerle Yeer efceueles nQ -

êeÉbieejce³eer Devegjeiece³eer Yeejle Yeejle peveveer Yeejleceelee ~

leLee

ceQ GleeªB Deejleer ceeB Yeejleer ~

FmekesÀ DeefleefjkeÌle FOej keÀer j®eveeDeesb cesb Yeer Jes DeHeves DeeHekeÀes DeHeves ye´ïe keÀer SkeÀevle meeOevee cesb ner ueerve ve jKe mekeÀeR Deewj ogKeer ceeveJeesb keÀer DeeBmet-Yeerieer HeuekeÀesb ves Gvnsb DeekeÉÀøì keÀj ner efue³ee -

keÀnos ceeB Deye ke̳ee osKetB ~

osKeBt efnce-nerjkeÀ nBmeles , efnueles veerues keÀceueesb Hej,

³ee cegPeeõFõ HeuekeÀesb mes Pejles Deemet keÀCe osKet ~

keÀuee-Heãe leLee Yeeøee

ceneosJeer peer keÀer j®eveeDeesb cesb ieerle kesÀ meYeer iegCe efJeÐeceeve nQ ~ Gvecesb YeeJeesb keÀe ®ejceeslkeÀøeõ , mJeªHe keÀer ueIeglee leLee ies³elee leerveesb keÀe megvoj meecebpem³e ngDee nw~ Fme He´keÀej Jes efnvoer keÀer meJeõÞesøþ ieerlekeÀlleerõ nQ ~ GvekeÀer j®eveDeesb cesb DeuebkeÀejesb keÀe De®íe He´³eesie ngDee nw~ GHecee, ªHekeÀ, DeHeÚgefle , GuuesKe Deeefo DeuebkeÀejesb kesÀ meeLe ner Gvnesbves ceeveJeerkeÀjCe leLee Decetleõ kesÀ cetleõ efJeOeeve keÀe Yeer meheÀue He´³eesie efkeÀ³ee nw~ pewmes -

ceeveJeerkeÀjCe - Glejleer Dee yemeble -jpeveer ~

Decetleõ keÀe cetleõ efJeOeeve - Heeræ¾e cesjs ceeveme mes ,

YeeRies Heì meer - efueHeìer nw~

ceneosJeer keÀer Yeeøee Del³eble keÀesceue, ceOegj SJeb keÀCeõefHe´³e nQ~ GvekesÀ Meyoesb cesb ceesleer keÀer lejuelee leLee Heoesb cesb ceOeg keÀer efceþeme nw~ GvekeÀer Yeeøee mebmkeÉÀle Meyoesb mes ³egkeÌle Keæ¾eryeesueer nw~ Gvnesbves Keæ¾eryeesueer cesb Gleveer ceOegjlee ueeoer nw efpeleveer ye´peYeeøe e cesb Leer ~ ceneosJeer peer ves 'Jen' keÀe He´³eesie SkeÀJe®eve Deewj yengJe®eve oesveesb cesb efkeÀ³ee nw, pees J³eekeÀjCe-meccele ve nesles ngS Yeer , keÀFõ yeej Dee³ee nw, Deleë ³en keÀefJe ef³e$eer keÀe J³eefkeÌleiele He´³eesie He´leerle neslee nw~