jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 keÀer Oeeje 4 (1) kesÀ DeOeerve mebmeoer³e jepeYeeøee meefceefle ieefþle keÀer ieFõ Leer ~ meefceefle Üeje efJeOee³eve keÀer Yeeøee leLee efJeefYevve v³ee³eeue³eesb Deewj v³ee³eefOekeÀjCeesb cesb He´³eesie keÀer peeves Jeeueer Yeeøee mes mebyebefOele He´efleJesove keÀe 5Jeeb KeC¾ jeøì^Heefle peer keÀes He´mlegle efkeÀ³ee ie³ee Lee ~ jepeYeeøee DeefOeefve³ece 1963 keÀer Oeeje 4(3) kesÀ Devegmeej Fmes ueeskeÀ meeree kesÀ Heìue Hej leLee jep³e meYee kesÀ Heìue Hej leLee jep³e meYee kesÀ Heìue Hej jKee ie³ee Lee ~ FmekeÀer He´efle³eeb Yeejle mejkeÀej kesÀ meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb leLee jep³eesb/mebIe jep³e ães$eesb keÀer mejkeÀejesb keÀes Yespeer ieFõ~ Fme mebyebOe cesb jep³eesb mebIe Meeefmele ães$eesb keÀer mejkeÀejesb SJeb efJeefYevve ceb$eeue³eesb /efJeYeeieesb/mebmLeeDeesb kesÀ DeefleefjkeÌle Yeejle kesÀ G®®elece v³ee³eeue³e mes He´eHle cele Hej efJe®eej keÀjves kesÀ GHejevle Jeleõceeve efJeefOe J³eJemLeeDeesb leLee J³eJeneefjkeÀleeDeesb keÀes O³eeve cesb jKeles ngS meefceefle keÀer kegÀí efmeheÀeefjMeesb keÀes cetue ªHe cesb, kegÀí keÀes efmeàeble ªHe cesb, kegÀí keÀes DeebefMekeÀ ªHe cesb mJeerkeÀej keÀjves keÀe, kegí keÀes mJeerkeÀe³eõ Hee³ee ie³ee nw leLee kegÀí keÀes DemJeerkeÀej keÀjves keÀe efveCeõ³e efue³ee ie³ee nw~ leovegmeej, DeOeesnmleeãejer keÀes jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 keÀer Oeeje 4 (4) kesÀ DeOeerve meefceefle kesÀ He´efleJesove keÀer efmeheÀeefjMeesb Hej jeøì^Heefle kesÀ efvecveefueefKele DeeosMe metef®ele keÀjves keÀe efveosMe ngDee nw -

1. jepeYeeøee efJeYeeie keÀe meg¢æÑerkeÀjCe leLee jepeYeeøee veerefle kesÀ keÀe³eeõvJe³eve keÀer ceeveerìeEjie

mebmlegefle meb. (1) ieÉn ceb$eeue³e kesÀ jepeYeeøee efJeYeeie keÀe Hegveieõþve keÀjkesÀ Gmes mecHetCeõ ceb$eeue³e keÀe opeeõ osles ngS DeefOekeÀ meg¢æÑ Deewj meãece yeveeves kesÀ efueS DeefJeuecye keÀejõJeeFõ keÀer peeveer ®eeefnS ~

"jepeYeeøee efJeYeeie kesÀ Jeleõceeve keÀe³eõ ães$e kesÀ meeHesãe FmekesÀ efueS Deueie mes mebHetCeõ ceb$eeue³e yeveevee Jeleõceeve cesb J³eeJeneefjkeÀ He´leerle veneR neslee nw ~ "

mebmlegefle meb. (2) jepeYeeøee efJeYeeie cesb Fme meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb Hej jeøì^Heefle kesÀ DeeosMeesb kesÀ DevegHeeueve keÀer keÀejõJeeFõ Hej efveiejeveer jKeves De ewj FvekeÀe keÀe³eeõvJe³eve keÀjeves kesÀ efueS SkeÀ He´Yeeie keÀer mLeeHevee legjble keÀer peeveer ®eeefnS ~

" meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe efmeàeble ªHe mes mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie ães$eer³e keÀe³eeõvJe³eve keÀe³eeõue³eesb mecesle DeHeveer keÀe³eeõvJe³eve J³eJemLee keÀes Deewj DeefOekeÀ meg¢æÑ keÀjves kesÀ He´mleeJe J³e³e efJeYeeie kesÀ meeLe GþeS leLee Gme Hej keÀe³eeõvJe³eve megefveefM®ele keÀjsb ~"

mebmlegefle meb. (3) Dev³e ceb$eeue³e³eesb/efJeYeeieesb Deewj Gvemes mebyebefOele keÀe³eeõue³eesb, GHeeÀceesb ,mebmLeeveesb Deeefo cesb Yeer jepeYeeøee veerefle kesÀ DevegHeeueveeLeõ Deewj Fme meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb Hej jeøì^Heefle kesÀ DeeosMeesb keÀes ueeiet keÀjves kesÀ GÎsM³e mes ceeveerìeEjie , keÀe³eeõvJe³eve Deewj DevegJeeo mebyebOeer keÀe³eõ kesÀ efueS DeHesefãele Heoesb keÀe meÉpeve Deewj Gve Hej efve³egefkeÌle mebyebOeer keÀejõJeeFõ DeefJeuecye keÀer peeveer ®eeefnS ~

"meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo mes DeHesefãele keÀejõJeeFõ keÀe DevegjesOe keÀjsb ~"

mebmlegefle meb. (4) meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ ®eewLes KeC¾ kesÀ Hewje 41.21 cesb keÀer ieFõ DevegMebmee kesÀ Devegmeej peye lekeÀ jepeYeeøee efJeYeeie keÀes mecHetCeõ ceb$eeue³e keÀe opeeõ veneR efo³ee peelee leye lekeÀ ceneceefnce jeøì^Heefle Üeje Fme meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesbb Hej efkeÀS ieS DeeosMeesb kesÀ DevegHeeueve keÀer ceeveerìeEjie keÀe keÀe³eõ Yeer ³en meefceefle keÀjleer jns ~

"jeøì^Heefle Üeje meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb Hej efkeÀS ieS DeeosMeesb kesÀ DevegHeeueve keÀer ceeveerìeEjie keÀe keÀe³eõ jepeYeeøee efJeYeeie keÀjsb ~ FmekesÀ efueS DeeJeM³ekeÀleevegmeej efJeYeeie meg¢æÑerkeÀjCe efkeÀ³ee peeS ~

mebmlegefle meb. (5) ceneceefnce jeøì^Heefle kesÀ DeeosMeesb keÀer DeJensuevee keÀjves Jeeues efnvoer cesb He´JeerCe DeefOekeÀeefj³eesb kesÀ efJeªà keÀþesj keÀejõJeeFõ keÀer peeS ~

"jepeYeeøee efJeYeeie Ssmes DeeosMe peejer keÀjs efkeÀ meYeer ceb$eeue³e / efJeYeeie DeHeves Jeefjøþ DeefOekeÀeefj³eesb, efJeMesøekeÀj GHe meef®eJe SJeb mecekeÀãe leLee Gmemes Jeefjøþ DeefOekeÀeefj³eesb keÀes jepeYeeøee efnvoer cesb keÀe³eõ keÀjves kesÀ efueS efJeMesøe leewj Hej He´sefjle SJeb Glmeeefnle keÀjsb ~"

2. efJeOes³ekeÀesb Deeefo keÀe HegjëmLeeHeve kesÀ efueS cetue He´eªHeCe keÀer Yeeøee

mebmlegefle meb. (6) mebmeo kesÀ efkeÀmeer Yeer meove cesb HegjëmLeeefHele efkeÀS peeves Jeeues efJeOes³ekeÀ ³ee mebefJeOeeve ³ee efkeÀmeer kesÀvêer³e DeefOeefve³ece kesÀ DeOeerve peejer keÀer peeves Jeeueer DeefOemet®eveeDeesb, DeeosMeesb, efve³eceesb, mebkeÀuHeesb, efJeefve³eceesb ³ee GHe-efJeefOe keÀe cetue He´eªHeCe efnvoer cesb efkeÀ³ee peevee ®eeefnS~ mebmeo kesÀ efkeÀmeer Yeer meove cesb HegjëmLeeefHele efnvoer Heeþ cetue Heeþ nes Deewj Debie´speer DevegJeeo DeefOeHe´ceeefCele Heeþ kesÀ ªHe cesb leye lekeÀ yevee³ee peelee jns peye lekeÀ efkeÀ G®®elece v³ee³eeue³e cesb Debie´speer keÀe He´³eesie neslee jnlee nw ~ jepeYeeøee DeefOeefve³ece , 1963 keÀer Oeeje 5 (2) cesb leovegmeej mebMeesOeve efkeÀ³ee peevee ®eeefnS~

"³en efmeheÀeefjMe efmeàeble ªHe cesb mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw~ Fme efoMee cesb ueã³e keÀes He´eHle keÀjves kesÀ efueS He´Lece ®ejCe cesb efJeOee³eer efJeYeeie efJeefOe efJeMesøeÿeesb/He´eªHekeÀejesb keÀes efnboer cesb efJeefOekeÀ meeceie´er kesÀ He´eªHeCe kesÀ efueS He´efMeãeCe keÀer J³eJemLee keÀjsb ~

mebmlegefle meb. (7) efnvoer Yeeøeer jep³eesb cesb Yeer Fmeer He´keÀej efJeOes³ekeÀ Deeefo keÀe cetue He´eªHeCe efnvoer cesb efkeÀ³ee peevee ®eeefnS~ GvekeÀe DevegJeeo Debie´speer cesb efkeÀ³ee peelee jns~ peye jep³e efJeOeeve-ceb¾ueesb cesb oesveesb Heeþ meeLe-meeLe HegjëmLeeefHele efkeÀS peeSb lees efnvoer Heeþesb keÀes He´eefOekeÉÀle ceevee peeS~

"³en efmeheÀeefjMe efmeàeble ªHe cesb mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw ~ De leë Fme Hej Deeieeceer efJe®eej SJeb keÀejõJeeFõ keÀjves kesÀ efueS "keÀ" ães$e cesb efmLele meYeer jep³e mejkeÀejesb keÀes Yespe efo³ee pee³es ~"

mebmlegefle meb. (8) peneb lekeÀ Deefnvoer Yeeøeer jep³eesb keÀe mebyebOe nw Jeneb efJeOes³ekeÀesb Deeefo keÀe cetue He´eªHeCe jep³e keÀer jepeYeeøee cesb nes Deewj GvekeÀe DevegJeeo efnvoer leLee Debie´speer oesveesb cesb nes~ jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 keÀer Oeeje-6 cesb Yeer Fme DeeMe³e keÀe ceecetueer mebMeesOeve keÀj ef o³ee peeS ~

"mebmlegefle efmeàeble ªHe mes mJeerkeÀej keÀj ueerj ieFõ nw~ Fme Hej Deeieeceer efJe®eej SJeb keÀejõJeeFõ kesÀ efueS "Ke" leLee "ie " ães$e keÀer jep³e mejkeÀejesb keÀes Yespe efo³ee peeS ~"

mebmlegefle meb. (9) mebIe keÀer jepeYeeøee efnboer nw Deewj Deefnvoer Yeeøeer jep³eesb kesÀ efJeOee³eer He´eªHeCe cetue ªHe mes jep³e keÀer jepeYeeøee cesb ³ee efnvoer cesb nes FmeefueS mebIe mejkeÀej keÀes jep³e mejkeÀej kesÀ DeefOeefve³eceesb Deeefo kesÀ efnvoer DevegJeeo cesb mene³elee He´oeve keÀjves ®eeefnS ³ee Fme keÀe³eõ keÀes keÀjves kesÀ efueS Deefnvoer Yeeøeer jep³eesb keÀes efJeÊeer³e mene³elee osveer ®eeefnS ~

"Deefnboer Yeeøeer jep³eesb kesÀ efJeOee³eer He´eªHeCe keÀe efnboer DevegJeeo lew³eej keÀjves kesÀ efueS jep³e mejkeÀejsb DeHeves keÀceõ®eeefj³eesb kesÀ efueS He´efMeãeCe keÀe³eõeÀce yeveeves Hej efJe®eej keÀjsb leLee kesÀvê mejkeÀej keÀe efJeOee³eer efJeYeeie Ssmes He´efMeãeCe kesÀ efueS DeeefLeõkeÀ ³eesieoeve GHeueyOe keÀjeves keÀer Heefj³eespevee yeveeS ~"

mebmlegefle meb. (10) Yeejle mejkeÀej keÀe efJeOee³eer efJeYeeie DeHeves He´eªHekeÀejesb kesÀ mecegef®ele He´efMeãeCe keÀer J³eJemLee keÀjsb leeefkeÀ Jes efJeOes³ekeÀesb Deeefo keÀe cetue He´eªHeCe efnvoer cesb keÀj mekesbÀ ~ FmekesÀ efueS ³en DeeJeM³ekeÀ nw efkeÀ efJeefOe keÀe efnboer cesb keÀe³eõ keÀjves kesÀ efueS HeÉLekeÀ efJeYeeie yevee³ee peeS~ ³eesi³e Deewj DevegYeJeer ueesieesb keÀes DeekeÀeføeõle keÀjves kesÀ efueS efnvoer Deewj Yeejleer³e YeeøeeDeesb kesÀ He´eªHekeÀejesb keÀes Yeejleer³e efJeefOekeÀ mesJee cesb SkeÀ HeÉLekeÀ Debie kesÀ ªHe cesb meefcceefuele efkeÀ³ee peeS ~

"³en mebmlegefle Fme mebMeesbOeve kesÀ meeLe mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw efkeÀ Yeejle mejkeÀej keÀe efJeOee³eer efJeYeeie, efJeefOe efJeMesøeÿeesb/He´eªHekeÀejesb keÀes efJeefOekeÀ meeceie´er keÀe cetue He´eªHeCe efnvoer cesb keÀjves kesÀ efueS He´efMeãeCe keÀer J³eJemLee keÀjsb ~"

3. ueeskeÀmeYee Deewj jep³emeYee meef®eJeeue³eesb Üeje mebIe keÀer jepeYeeøee veerefle keÀe DevegHeeueve

mebmlegefle meb. (11) ueeskeÀmeYee Deewj jep³e meYee kesÀ meef®eJeeue³eesb Üeje DeHeves keÀceõ®eeefj³eesb keÀer mesJee Melees¥ Deeefo mes mebyebefOele He´MeemeefvekeÀ ceeceueesb Hej keÀejõJeeFõ keÀer efmLeefle Jener nw pees kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ keÀe³eeõue³eesb keÀer nw FmeefueS Fve meef®eJeeue³eesb keÀes Yeer He´MeemeefvekeÀ keÀe³ees¥ kesÀ efueS Yeejle mejkeÀej kesÀ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje peejer efkeÀS ieS JeeeføeõkeÀ keÀe³eõeÀceesb kesÀ meceeve DeHeves owveefove keÀe³eõ cesb efnboer kesÀ He´ieeceer He´³eesie kesÀ efueS JeeeføeõkeÀ keÀe³eõeÀce yeveeves ®eeefnS Deewj Fve efeÀ³eevJe³eve Hej efve³eb$eCe jKeves kesÀ efueS DeHevee leb$e mJe³eb mLeeefHele keÀjvee ®eeefnS~

"meefceefle keÀer ³en mebmlegefle mJeerkeÀe³eõ HeeFõ ieFõ nw ~ mebmeo keÀer oesveesb meYeeDeesb kesÀ DeO³eãe ceneso³eesb mes DevegjesOe efkeÀ³ee peelee nw efkeÀ Jes Fme mebmlegefle keÀes efeÀ³eeefvJele keÀjves kesÀ efueS efJe®eej keÀjves keÀer keÉÀHee keÀjsb ~"

4. G®®elece v³ee³eeue³e kesÀ cenejefpemì^ej kesÀ keÀe³eeõue³e cesb jepeYeeøee veerefle keÀe DevegHeeueve

mebmlegefle meb. (12) G®®elece v³ee³eeue³e kesÀ cene-jefpemì^ej kesÀ keÀe³eeõue³e keÀes DeHeves He´MeemeefvekeÀ keÀe³ees¥ cesb mebIe mejkeÀej keÀer jepeYeeøee veerefle keÀe DevegHeeueve keÀjvee ®eeefnS~ Jeneb efnvoer cesb keÀe³eõ keÀjves kesÀ efueS DeeOeejYetle mebj®evee mLeeefHele keÀer peeveer ®eeefnS Deewj Fme He´³eespeve kesÀ efueS DeefOekeÀeefj³eesb Deewj keÀceõ®eeefj³eesb keÀes He´eslmeenve efoS peeves ®eeefnS~

"mebmlegefle mJeerkeÀe³eõ HeeFõ ieFõ nw ~ FmekesÀ DevegªHe meJeesõ®®e v³ee³eeue³e keÀer DeebleefjkeÀ He´MeemeefvekeÀ keÀe³eõ J³eJemLee cesb jepeYeeøee veerefle ®ejCeyeà lejerjkesÀ mes DeHeveeves kesÀ efueS efJeefOe, v³ee³e Deewj keÀcHeveer keÀe³eõ ceb$eeue³e, meJeesõ®®e v³ee³eeue³e kesÀ HejeceMeõ mes, SkeÀ J³eeJeneefjkeÀ keÀe³eõ ³eespevee lew³eej keÀjs leLee Gmes efeÀ³eeefvJele keÀjves Hej efJe®eej keÀjsb ~"

5. G®®elece v³ee³eeue³e kesÀ efveCeõ³eesb cesb Yeeøee keÀe He´³eesie

mebmlegefle meb. (13) G®®elece v³ee³eeue³e cesb Debie´speer kesÀ meeLe-meeLe efnboer keÀe He´³eesie He´eefOekeÉÀle nesvee ®eeefnS~ He´l³eskeÀefveCeõ³e oesveesb YeeøeeDeesb cesb GHeueyOe nes~ G®®elece v³ee³eeue³e Üeje efnboer Deewj Debie´speer cesb efveCeõ³e efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw~ ³eefo efveCeõ³e efnboer cesb megvee³ee ie³ee nes lees GmekeÀe Debie´speer DevegJeeo keÀjkesÀ Deewj ³eefo Debie´speer cesb megvee³ee ie³ee nes lee GmekeÀe efnboer DevegJeeo keÀjkesÀ Ssmee efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw ~

"³en mebmlegefle mJeerkeÀe³eõ HeeFõ ieFõ nw ~ efJeefOe, v³ee³e Deewj keÀcHeveer keÀe³eõ ceb$eeue³e Fme mebmlegefle kesÀ HeefjHe´sã³e cesb meJeesõ®®e v³ee³eeue³e kesÀ HejeceMeõ mes Gme v³ee³eeue³e kesÀ efueS Gve DeefleefjkeÌle J³eJemLeeDeesb leLee mebmeeOeveesb SJeb Gme Hej nesves Jeeues Ke®esõ keÀe DeebkeÀueve keÀjsb pe es efkeÀ Fme mebmlegefle keÀes DeHeveeves kesÀ efueS DeeJeM³ekeÀ nesiee~ meeLe ner , FmekesÀ efueS SkeÀ oerIeõkeÀeueerve keÀe³eõ ³eespevee yeveekeÀj Gmes efeÀ³eeefvJele keÀjves Hej efJe®eej nes~ "

6. G®®elece v³ee³eeue³e/G®®e v³ee³eeue³eesb kesÀ v³ee³eeOeerMeesb Üeje He´MeemeefvekeÀ keÀe³ees¥ cesb efnboer keÀe He´³eesie

mebmlegefle meb. (14) G®®elece v³ee³eeue³e Deewj efJeefYevve G®®e v³ee³eeue³eesb kesÀ v³ee³eeOeerMeesb Deewj Dev³e DeefOekeÀeefj³eesb keÀes DeHeves He´MeemeefvekeÀ Deewj v³eeef³ekeÀ keÀe³ees¥ cesb efnboer keÀe He´³eesie keÀjves kesÀ mebyebOe cesb He´eslmeeefnle keÀjves kesÀ efueS SkeÀ ³eespevee Megª keÀer peeveer ®eeefnS~ Fme He´³eespeve kesÀ efueS mebieeseføþ³eesb , keÀe³eõMeeueeDeesb, HegveM®e³eeõ HeeþîeeÀceesb Deeefo Dee³eespeve efkeÀ³ee peevee ®eeefnS ~

"³en efmeheÀeefjMe Fme mebMeesOeve kesÀ meeLe mJeerkeÀej keÀer peeleer nw efkeÀ Fmes "keÀ" ães$e cesb efmLele G®®e v³ee³eeue³eesb kesÀ HeefjHe´sã³e cesb mebyebefOele jep³e mejkeÀejesb keÀes DeeJeM³ekeÀ efJe®eej SJeb keÀejõJeeFõ kesÀ efueS Yespe efo³ee peeS leLee Dev³e G®®e v³ee³eeue³eesb leLee meJeesõ®®e v³ee³eeue³e kesÀ HeefjHe´sã³e cesb Gef®ele mece³e Deeves Hej mebyebefOele jep³e mejkeÀejsb leLee efJeefOe, v³ee³e Deewj keÀcHeveer keÀe³eõ ceb$eeue³e Fme Hej keÀejõJeeFõ keÀjves Hej efJe®eej keÀjsb ~"

mebmlegefle meb. (15) SkeÀ Ssmee mebmLeeve ³ee mebieþve mLeeefHele efkeÀ³ee peevee ®eeefnS pees v³eeef³ekeÀ DeefOekeÀeefj³eesb DeefOeJekeÌleeDeesb Deewj efJeefOe -efMeãekeÀesb keÀes efJeefOe kesÀ ães$e cesb DeLeeõled efJeOee³eve, v³eeef³ekeÀ keÀe³eõ Deewj efJeefOe efMeãee kesÀ efueS efnboer kesÀ He´³eesie keÀe He´efMeãeCe osb ~

"Fme mebmlegefle keÀes efmeàeble ªHe cesb mJeerkeÀej efkeÀ³ee peelee nw ~ Yeejle mejkeÀej kesÀ efJeOee³eer efJeYeeie Üeje Fme efoMee cesb DeeJeM³ekeÀ Henue keÀer peeS ~"

7. G®®e v³ee³eeue³eesb kesÀ efveCeõ³eesb/keÀe³eõJeeefn³eesb cesb YeeøeeDeesb ªHe keÀe He´³eesie

mebmlegefle meb. (16) G®®e v³ee³eeue³eesb kesÀ efveCeõ³e, ef¾efeÀ³eesb Je DeeosMeesb cesb jep³e keÀer jepeYeeøee DeLeJee efnvoer keÀe He´³eesie efkeÀ³ee peevee ®eeefnS ~ efkeÀvleg ³en J³eJemLee Yeer keÀer peeveer ®eeefnS efkeÀ He´l³eskeÀ efveCeõ³e keÀe He´eefOekeÉÀle DevegJeeo oesveesb YeeøeeDeesb cesb GHeueyOe nes~ pe lekeÀ Debie´speer keÀe He´®eueve yevee jnlee nw leye lekeÀ FvekeÀe He´eefOekeÉÀle DevegJeeo Debie´speer cesb megueYe keÀjeves keÀer J³eJemLee keÀer pee mekeÀleer nw~ leLeeefHe G®®e v³ee³eeue³eesb keÀer keÀe³eõJeeefn³eeb jep³e keÀer jepeYeeøee cesb DeLeJee efnboer cesb ³ee Debie´speer cesb keÀer pee mekeÀleer nw ~

"Fme mebmlegefle Hej mebefJeOeeve leLee jepeYeeøee DeefOeefve³ece , 19963 kesÀ Jeleõceeve He´eJeOeeveesb kesÀ Devegmeej keÀejõJeeFõ keÀjves keÀer Jeleõceeve veerefle He³eeõHle nw ~"

mebmlegefle meb. (17) Deefnvoer Yeeøeer jep³eesb cesb Yeer mebyebefOele jep³e keÀer jepeYeeøee cesb efoS ieS efveCeõ³eesb keÀe He´eefOekeÉÀle efnvoer DevegJeeo keÀjeves kesÀ efueS mebIe mejkeÀej mebyebefOele jep³e mejkeÀejesb keÀes efJeMesøe efJeÊeer³e mene³elee He´oeve keÀjsb ~

" Deefnvoer Yeeøeer jep³eesb cesb Yeer mebyebefOele jep³e keÀer jepeYeeøee cesb efoS efveCeõ³eesb keÀe He´eefOekeÉÀle Heeþ efnvoer cesb GHeueyOe keÀjJeeves kesÀ efueS jep³e mejkeÀejsb mJe³eb DeHeves efJeÊeer³e mebmeeOeveesb keÀe Þesøþlece GHe³eesie keÀj Fme efoMee cesb keÀe³eõ keÀjsb ~"

8. mebIe kesÀ v³ee³eef³ekeÀ keÀuHe mebieþve, He´MeemeefvekeÀ DeefOekeÀjCe Deeefo cesb jepeYeeøee veerefle keÀe DevegHeeueve

mebmlegefle meb. (18) mebIe kesÀ v³eeef³ekeÀ keÀuHe mebieþve, He´MeeefvekeÀ DeefOekeÀjCe Deeefo kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ Debie nw Deewj kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ efve³eb$eCeeOeerve nw~ FmeefueS Gvnsb Yeer Dev³e kesÀvêer³e mejkeÀejer keÀe³eeõue³eesb keÀer lejn DeHevee keÀecekeÀepe jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 leLee GmekesÀ Debleieõle yeveeS ieS efve³eceesb kesÀ Devegmeej keÀjvee ®eeefnS~ kegÀí v³eeef³ekeÀ keÀuHe efvekeÀe³eesb kesÀ efve³eceesb cesb ³ee Gvemes mebyebefOele meYeer DeefOeefve³eceesb Deewj efve³eceesb cesb legjvle mebMeesOeve keÀjkesÀ Gvecesb mebIe keÀer jepeYeeøee efnboer kesÀ He´³eesie keÀer J³eJemLee keÀer peeS ~

"³en mebmlegefle mJeerkeÀe³eõ HeeFõ ieFõ nQ ~ He´l³eskeÀ ceb$eeue³e/efJeYeeie DeHeves keÀe³eõ ães$e cesb veS v³eeef³ekeÀ keÀuHe mebieþve/ efvekeÀe³e, He´MeemeefvekeÀ He´eefOekeÀjCeesb Fl³eeefo keÀer mLeeHevee keÀjles mece³e Gvecesb mebIe keÀer jepeYeeøee veerefle keÀe DevegHeeueve megefveefM®ele keÀjves kesÀ efueS DeHesefãele He´eJeOeeve meowJe yeveeS~ mejkeÀej keÀe n j efJeYeeie /ceb$eeue³e DeHeves efve³eb$eCeeOeerve SJeb Jeleõceeve cesb keÀe³eõjle Deàõ-v³eeef³ekeÀ efvekeÀe³eesb Fl³eeefo cesb jepeYeeøee veerefle kesÀ DevegketÀue He´eJeOeeve keÀjves kesÀ efueS Yeer DeeJeM³ekeÀ keÀoce GþeS ~"

9. efnvoer ceeO³ece mes efJeefOe keÀer efMeãee

mebmlegefle meb. (19) efnboer kesÀ ceeO³ece mes Yeer mveelekeÀ mlej Deewj mveelekeÀesÊej mlej Hej efJeefOe keÀer efMeãee keÀer J³eJemLee Hetjs osMe cesb meYeer efJeMJeefJeÐeeue³eesb leLee Dev³e efJeefOe kesÀ ães$e cesb keÀe³eõjle mebmLeeDeesb keÀes keÀjveer ®eeefnS~ Fme mece³e Yeer DeveskeÀ efJeMJeefJeÐeeue³eesb Üeje efnboer cesb efJeefOe efMeãee He´oeve keÀer pee jner nw~ FmekeÀe efJemleej nesvee ®eeefnS~

"meefceefle keÀer Fme mebmlegefle Hej efMeãee efJeYeeie ®ejCeyeà ªHe mes DeHesefãele keÀejõJeeFõ keÀjs ~"

mebmlegefle meb. (20) Dev³e YeeøeeDeesb cesb GHeueyOe efJeefOe kesÀ ieewjJe-ie´bLeesb keÀe efnboer cesb DevegJeeo keÀjeves kesÀ keÀe³eõ cesb lespeer ueeveer ®eeefnS ~

"meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw ~ efJeefOe keÀe³eõ efJeYeeie Fme efoMee cesb DeeJeM³ekeÀ keÀoce GþeS ~"

mebmlegefle meb. (21) ³en Yeer DeeJeM³ekeÀ nw efkeÀ G®®elece v³ee³eeue³e kesÀ meYeer He´efleJesÐe efveCeõ³eesb keÀes efnboer cesb DevegJeeefole keÀj efJeOee³eer efJeYeeie keÀer Heef$ekeÀe cesb He´keÀeefMele efkeÀ³ee peeS ~ Fmeer He´keÀej efJeefYevve G®®e v³ee³eeue³eesb Üeje efoS ieS He´efleJesÐe efveCeõ³eesb keÀes Yeer DeefOekeÀeefOekeÀ mebK³ee cesb DevegJeeo keÀjkesÀ Gvnsb efnboer cesb He´keÀeefMele efkeÀ³ee peevee ®eeefnS~

" meefceefle keÀer ³en mebmlegefle efmeàeble ªHe mes ceeve ueer ieFõ nw ~ efJeOee³eer efJeYeeie Fme efoMee cesb He´ejefcYekeÀ He´³eeme kesÀ efueS DeeJeM³ekeÀ keÀoce GþeS ~"

mebmlegefle meb. (22) efouueer cesb SkeÀ HegmlekeÀeue³e mLeeefHele efkeÀ³ee peevee ®eeefnS efpemecesb efJeefYevve Yeejleer³e YeeøeeDeesb keÀe DeefOekeÀlece SJeb DeÐeleve efJeefOe meeefnl³e GHeueyOe nes ~
" ³en mebmlegefle mJeerkeÀe³eõ HeeFõ ieFõ nw leLeeefHe efJeefOe Deewj v³ee³e ceb$eeue³e mebyebefOele mebieþveesb kesÀ HejeceMeõ mes He´mleeefJele HegmlekeÀeue³e mLeeefHele keÀjves keÀer SkeÀ mece³eyeà ³eespevee yeveeS Deewj Gme Hej keÀejõJeeFõ keÀjs ~"

n.
(osJe mJeªHe)
meb³egkeÌle meef®eJe, Yeejle mejkeÀej