mebmeoer³e jepeYeeøee meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ ®eewLes KeC¾ cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb Hej jeøì^Heefle peer keÀe DeeosMe

Yeejle mejkeÀej, ieÉnceb$eeue³e (jepeYeeøee efJeYeeie) kesÀ efoveebkeÀ 28 peveJejer 1992 kesÀ mebkeÀuHe mebK³ee 12019/10/91-je.Yee.(Yee.) keÀer He´efle

jepeYeeøee DeefOeefve³ece 1963 keÀer Oeeje 4(1) kesÀ DeOeerve mebmeoer³e jepeYeeøee meefceefle ieefþle keÀer ieFõ Leer~ Fme meefceefle keÀer leerve GHemeefceefle³eesb Üeje DeveskeÀ ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deewj GvekesÀ mecyeà/DeOeervemLe keÀe³eeõue³eesb/GHe¬eÀceesb/mebmLeeveesb Deeefo kesÀ efvejerãeCe leLee ieCeceev³e J³eefkeÌle³eesb kesÀ meeLe ®e®eeõ kesÀ HeM®eeled DeHeves He´efleJesove kesÀ ®eeLes KeC¾ cesb efnvoer kesÀ He´³eesie keÀer Jeleõceeve efmLeefle Hej He´keÀeMe ¾euee ie³ee nw Deewj Fve efvejerãeCeesb Deewj DeÐeleve met®eveeDeesb keÀe efJeMuesøeCe keÀjves kesÀ HeM®eeled meefceefle ves kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ keÀe³eeõue³eesb cesb efnvoer keÀe He´³eesie yeæÑeves leLee jepeYeeøee DeefOeefve³ece DeefOeefve³ece SJeb efve³eceesb keÀes mecegef®ele ªHe mes ueeiet keÀjves kesÀ mebyebOe cesb efmeheÀeefjMesb keÀjles ngS DeHeves He´efleJesove keÀe ®eewLee KeC¾ veJecyej, 1989 cesb jeøì^Heefle peer keÀes He´mlegle efkeÀ³ee ~ jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 keÀer Oeeje 4(3) kesÀ Devegmeej Fmes Deiemle, 1990 cesb mebmeo kesÀ oesveesb meoveesb kesÀ meceãe jKee ie³ee ~ FmekeÀer He´efle³eeb jep³eesb leLee mebIe Meeefmele ães$e keÀer mejkeÀejesb keÀes GvekeÀer je³e peeveves kesÀ efueS Yespeer ie³eeR ~ ®etbefkeÀ efmeheÀeefjMeesb keÀe mebyebOe ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb leLee GvekesÀ mecyeà/DeOeervemLe keÀe³eeõue³eesb, GHe¬eÀceesb Deewj mebmLeeveesb Deeefo cesb jepeYeeøee veerefle kesÀ keÀe³eeõvJe³eve/efnvoer kesÀ He´³eesie keÀes yeæÑeves kesÀ meboYeõ cesb nw, Deleë Fme mebyebOe cesb efJeefYevve ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes Yeer je³e Deecebef$ele keÀer ie³eer ~ jep³eesb, mebIe Meeefmele ães$eesb keÀer mejkeÀejesb SJeb efJeefYevve ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes He´eHle celeesb Hej efJe®eej keÀjves kesÀ yeeo, meefceefle Üeje keÀer ieFõ DeefOekeÀebMe efmeheÀeefjMeesb keÀes cetue ªHe cesb ³ee kegÀí mebMeesOeveesb kesÀ meeLe mJeerkeÀej keÀjves keÀe efveCeõ³e efue³ee ie³ee nw ~ leovegmeejÉ DeOeesnmleeãejer keÀes jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 keÀer Oeeje 4(4) kesÀ DeOeerve meefceefle kesÀ He´efleJesove cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb kesÀ mebyebOe cesb jeøì^Heefle kesÀ efvecveefueefKele Devegmeej DeeosMe metef®ele keÀjves keÀe efveosMe ngDee nw ë-

(1) efvejerãeCe leLee ceeveerìeEjie

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ jepeYeeøee veerefle kesÀ keÀejiej ªHe mes keÀe³eeõvJe³eve nsleg efvejerãeCe leLee ceeveerìeEjie J³eJemLee cepeyetle keÀjvee DeeJeM³ekeÀ nw ~ FmekesÀ efueS DevegJeeo keÀe³eõ Deewj efvejerãeCe leLee ceeveerìeEjie kesÀ efueS Deueie-Deueie mìeheÀ keÀer J³eJemLee keÀer pee³es ~

³en efmeheÀeefjMe mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes DeHeves keÀe³eõ kesÀ mJeªHe Deewj DeeJeM³ekeÀlee keÀes osKeles ngS ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb leLee GvekesÀ mecyeà/DeOeervemLe keÀe³eeõue³eesb, GHe¬eÀceesb Deeefo cesb jepeYeeøee veerefle kesÀ keÀe³eeõvJe³eve kesÀ mecyevOe cesb mecegef®ele efvejerãeCe leLee ceeveerìeEjie J³eJemLee mLeeefHele keÀjsb Deewj FmekesÀ efueS DeeJeM³ekeÀleevegmeej Heoesb keÀe Yeer meÉpeve keÀjsb ~

(2) jepeYeeøee veerefle mecyevOeer peevekeÀejer Deewj ceveesJeÉefle

(keÀ) efnvoer keÀe³eõMeeueeDeesb/mebieeseføþ³eesb/meccesueveesb keÀe Dee³eespeve

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe efkeÀ DeefOekeÀeefj³eesb/keÀceõ®eeefj³eesb keÀer ceveesJeÉefle yeoueves nsleg Deewj Gvnsb jepeYeeøee veerefle keÀer J³eeHekeÀ peevekeÀejer keÀjeves nsleg mece³e-mece³e Hej ieeseføþ³eeb, meccesueve, keÀe³eõMeeueeSb Deeefo Dee³eesefpele keÀer pee³esb, ceeve ueer ieFõ nw ~

jepeYeeøee efJeYeeie Üeje Fme mecyevOe cesb jepeYeeøee veerefle kesÀ keÀe³eeõvJe³eve kesÀ efueS peejer JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce cesb ³eÐeefHe ueã³e efveOeeõefjle efkeÀ³ee peelee nw efkeÀvleg GmekeÀe HetCeõªHesve DevegHeeueve veneR nes Heelee ~ Deleë jepeYeeøee efJeYeeie Hegveë meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb kesÀ Devegmeej efve³eefcele ªHe mes keÀe³eõMeeuee³esb, ieeseføþ³eeb, meccesueve Deeefo keÀe Dee³eespeve keÀjves keÀes keÀns Deewj mece³e-mece³e Hej FmekeÀer meceerãee Yeer keÀjs ~

(Ke) efnvoer keÀe³eõMeeuee³esb Dee³eesefpele keÀjvee

meefceefle ves ³en Yeer efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ GvekesÀ He´efleJesove kesÀ leermejs KeC¾ cesb Fme meboYeõ cesb keÀer ie³eer efmeheÀeefjMeesb kesÀ DevegªHe Deieues Heeb®e Jeøees¥ kesÀ oewjeve, DeefOekeÀeefj³eesb/keÀceõ®eeefj³eesb keÀes efnvoer cesb keÀece keÀjves keÀer efYeÀYeÀkeÀ otj keÀjves kesÀ efueS efve³eefcele ªHe mes efnvoer keÀe³eõMeeueeDeesb keÀe Dee³eespeve efkeÀ³ee peeS Deewj Ssmeer keÀe³eõMeeueeDeesb cesbefnvoer peeveves Jeeues He´l³eskeÀ keÀceõ®eejer keÀes Jeøeõ cesb keÀce-mes-keÀce SkeÀ yeej Fvecesb Yeeie ueskeÀj efnvoer cesb cetue ªHe mes keÀece keÀjves kesÀ DeY³eeme keÀe DeJemej efceues ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie efJeefYevve ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes efjve³eefcele ªHe mes keÀe³eõMeeueeDeesb keÀe Dee³eespeve keÀjsb efpememes efkeÀ DeefOekeÀeefj³eesb, keÀceõ®eeefj³eesb keÀer efnvoer cesb keÀece keÀjves keÀer efYeÀYeÀkeÀ otj nes mekesÀ ~

(ie) DeefKeue Yeejleer³e jepeYeeøee meccesueveesb keÀe Dee³eespeve

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ He´l³eskeÀ ceb$eeue³e/efJeYeeie Jeøeõ cesb SkeÀ yeej DeefKeue Yeejleer³e jepeYeeøee meccesueve Dee³eesefpele keÀjs ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe Fme mebMeesOeve kesÀ meeLe ceeve ueer ie³eer nw efkeÀ efJeÊe ceb$eeue³e Üeje Fme mebyebOe cesb Jeleõceeve cesb ueiee³es ie³es He´efleyebOe keÀes nìeves kesÀ yeeo ner Ssmes meccesueve Dee³eesefpele efkeÀ³es pee³esb ~ Fme mecyevOe cebsb jepeYeeøee efJeYeeie ³eLeemece³e efveosMe peejer keÀjs ~

(3) ieesHeveer³e efjHeesìes¥ cesb jepeYeeøee kesÀ mecyevOe cesb He´efJeeføì³eeb

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ DeefOekeÀeefj³eesb, keÀceõ®eeefj³eesb keÀer ieesHeveer³e efjHeesìes¥ cesb GvekesÀ jepeYeeøee efnvoer kesÀ ÿeeve keÀe mlej, Gvecesb efnvoer cesb keÀe³eõ keÀjves keÀer ãecelee Deewj DeefYe©ef®e keÀe GuuesKe efkeÀ³ee pee³es ~

meefceefle keÀer ³en efmeHeÀeefjMe efmeàeble ªHe cesb ceeve ueer peeS ~ Fmes ueeiet keÀjves mes HetJeõ ³en megefveefM®ele efkeÀ³ee peeS efkeÀ Fmemes mebIe mejkeÀej keÀer mesJeeDeesb cesb keÀe³eõjle J³eefkeÌle³eesb keÀe kesÀJeue Fme DeeOeej Hej efkeÀ Jes efnvoer Deewj Debie´speer oesveesb YeeøeeDeesb cesb He´JeerCe veneR nQ, keÀesFõ Deefnle ve
nesiee ~

FmekesÀ efueS mecegef®ele GHee³eesb Hej efJe®eej keÀjves kesÀ efueS jepeYeeøee efJeYeeie, efJeefOe SJeb v³ee³e ceb$eeue³e Deewj keÀeefceõkeÀ SJeb He´efMeãeCe efJeYeeie mes HejeceMeõ keÀjs ~

(4) efnvoer, efnvoer ìbkeÀCe, efnvoer DeeMegefueefHe cesb He´efMeãeCe

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ GvekesÀ He´efleJesove kesÀ otmejs KeC¾ cesb efnvoer ìbkeÀCe, efnvoer DeeMegefueefHe Deeefo kesÀ He´efMeãeCe kesÀ yeejs cesb, Deewj leermejs KeC¾ cesb efnvoer efMeãeCe kesÀ yeejs cesb pees efmeheÀeefjMe keÀer ie³eer nw, Gmes MeerIe´leeMeerIe´ ueeiet efkeÀ³ee pee³es ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ otmejs Deewj leermejs KeC¾ cesb keÀer ie³eer efmeheÀeefjMeesb Hej mebkeÀuHe peejer keÀj efoS ieS nQ ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes GkeÌle meYeer efmeheÀeefjMeesb keÀes ueeiet keÀjves kesÀ mebyebOe cesb mecyeà mebkeÀuHe cesb efkeÀ³es ie³es He´eJeOeeve kesÀ Devegmeej SkeÀ mece³eyeà keÀe³eõ¬eÀce yevee³esb Deewj mece³e-mece³e Hej GmekeÀer meceerãee keÀjsb leeefkeÀ meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb keÀes MeerIe´leeMeerIe´ keÀe³eeõefvJele efkeÀ³ee pee mekesÀ ~

(5) efnvoer ìeFHejeFìj Deewj Dev³e ³eebef$ekeÀ megefJeOeeSb

(keÀ) efnvoer ìeFHejeFìj Deeefo keÀer megefJeOeeSb

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ GvekesÀ He´efleJesove kesÀ otmejs KeC¾ cesb efnvoer ìeFHejeFìjesb leLee Dev³e ³eebef$ekeÀ megefJeOeeDeesb kesÀ mebyebOe cesbb keÀer ie³eer efmeheÀeefjMe Hej MeerIe´ keÀejõJeeFõ keÀer peeS Deewj Fme yeejs cesb mejkeÀej kesÀ DeeosMeesb keÀe iecYeerjleeHetJeõkeÀ DevegHeeueve efkeÀ³ee pee³es ~

³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw efkeÀ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ otmejs KeC¾ cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb Hej mebkeÀuHe peejer keÀj efo³es ie³es nQ ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ otmejs KeC¾ cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb keÀes mebkeÀuHe cesb efkeÀ³es ie³es He´eJeOeeve kesÀ Devegmeej MeerIe´leeMeerIe´ ueeiet keÀjsb ~

(Ke) keÀcH³etìj, Meyo-mebmeeOekeÀ, ìsueerefHe´vìj Deeefo cesb efnvoer keÀe He´³eesie

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ efJeefYevve FuewkeÌì^eefvekeÀer GHekeÀjCeesb pewmes keÀcH³etìj, Meyo-mebmeeOekeÀ, ìsueerefHe´vìj Deeefo cesb Debie´speer kesÀ meeLe-meeLe peye lekeÀ efnvoer cesb keÀece keÀjves keÀer ãecelee GHeueyOe ve nes leye lekeÀ Ssmes GHekeÀjCe ve ueiee³es pee³esb Deewj keÀcH³etìj Deeefo cesb peneb osJeveeiejer kesÀ meeshedÀì-Jes³ej GHeueyOe ve nesb, Gvnsb GHeueyOe keÀjeves keÀer efoMee cesb MeerIe´leeMeerIe´ mecegef®ele keÀejõJeeFõ keÀjs ~

(6) jepeYeeøee DeefOeefve³ece 1963 keÀer Oeeje 3(3) keÀe DevegHeeueve

(keÀ) Oeeje 3(3) keÀe DevegHeeueve Mele-He´efleMele megefveefM®ele keÀjvee

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ jepeYeeøee DeefOeefve³ece 1963 keÀer Oeeje 3(3) keÀe Mele-He´efleMele DevegHeeueve megefveefM®ele efkeÀ³ee pee³es Deewj FmekesÀ efueS He´efleJesove kesÀ Henues KeC¾ cesb keÀer ie³eer lelmecyevOeer megefJeOeeDeesb kesÀ yeejs cesb efmeheÀeefjMeesb Hej Deewj jepeYeeøee efJeYeeie Üeje efveOeeõefjle ceevekeÀesb kesÀ Devegmeej DeefOekeÀeefj³eesb, keÀceõ®eeefj³eesb keÀer efve³egefkeÌle keÀjves kesÀ yeejs cesb MeerIe´ keÀejõJeeFõ keÀer pee³es ~

³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes jepeYeeøee DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 3(3) keÀe DevegHeeueve megefveefM®ele keÀjeves kesÀ efueS Hegveë DevegjesOe keÀjs ~

(Ke) "keÀ" ães$e cesb Oeeje 3(3) kesÀ omleeJespe kesÀJeue efnvoer cesb peejer keÀjvee

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ "keÀ" ães$e cesb jepeYeeøee DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 3(3) kesÀ omleeJespe (mebmeo kesÀ meceãe jKes peeves Jeeues keÀeiepeeleesb keÀes íesæ¾keÀj) kesÀJeue efnvoer cesb peejer efkeÀS peeSb ~

jepeYeeøee DeefOeefve³ece 1963 keÀer Oeeje 3(5) cesb efkeÀS ieS He´eJeOeeveesb kesÀ Devegmeej peye lekeÀ Ssmes meYeer jep³eesb kesÀ efJeOeeve ceC¾ueesb Üeje, efpevnesbves efnvoer keÀes DeHeveer jepeYeeøee kesÀ ªHe cesb veneR DeHevee³ee nw, mebkeÀuHe Heeefjle veneR keÀj efoS peeles Deewj peye lekeÀ HetJeesõkeÌle mebkeÀuHeesb Hej efJe®eej keÀjves kesÀ yeeos Ssmeer meceeefHle kesÀ efueS mebmeo kesÀ njskeÀ meove Üeje mebkeÀuHe Heeefjle veneR keÀj efo³ee peelee, leye lekeÀ Oeeje 3(3) keÀer efmLeefle ³eLeeJeled yeveer jnsieer ~ Deleë Jeleõceeve cesb meefceefle keÀer GkeÌle efmeheÀeefjMe mJeerkeÀej keÀjvee mecYeJe veneR nw ~

(7) JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce keÀe ³eLeemece³e mebefJelejCe Deewj DevegHeeueve

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje efJeefYevve ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb keÀes Deieues efJeÊeer³e Jeøeõ keÀe JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce heÀjJejer ceen kesÀ Devle lekeÀ GHeueyOe keÀje efo³ee pee³es Deewj meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Üeje ³en megefveefM®ele efkeÀ³ee pee³es efkeÀ Jes GkeÌle keÀe³eõ¬eÀce keÀer He´efle³eeb DeHeves DeOeervemLe keÀe³eeõue³eesb, GHe¬eÀceesb Deeefo keÀes leLee osMe-efJeosMe cesb efmLele meYeer keÀe³eeõue³eesb keÀes DeHe´wue ceen kesÀ Devle lekeÀ DeJeM³e Yespe osb leLee GmekeÀe keÀæ¾eFõ mes DevegHeeueve keÀje³esb ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Fme mecyevOe cesb keÀejõJeeFõ keÀjs SJeb ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes Yeer Fme mecyevOe cesb JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce keÀe mece³e Hej mebefJelejCe SJeb GmekesÀ DevegHeeueve kesÀ efueS DevegjesOe keÀjs ~

(8) jepeYeeøee keÀe³eeõvJe³eve meefceefle³eeb

(keÀ) meefceefle³eesb keÀe ieþve

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ He´l³eskeÀ íesìs-yeæ¾s keÀe³eeõue³e cesb, ®eens Gvecesb keÀe³eõjle mìeheÀ keÀer mebK³ee 25 mes DeefOekeÀ nes ³ee keÀce, DeefveJee³eõ ªHe mes jepeYeeøee keÀe³eeõvJe³eve meefceefle³eesb keÀe ieþve efkeÀ³ee pee³es Deewj keÀe³eeõue³e DeO³eãe keÀes Fme meefceefle kesÀ DeO³eãe kesÀ ªHe cesb veeefcele efkeÀ³ee pee³es ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Fme mecyevOe cesb efveosMe peejer keÀjs ~

(Ke) yewþkeÀesb keÀe Dee³eespeve

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ He´l³eskeÀ keÀe³eeõue³e cesb ieefþle jepeYeeøee keÀe³eeõvJe³eve meefceefle keÀer Jeøeõ cesb keÀce-mes-keÀce 6 yewþkesbÀ yegueeFõ pee³esb ~

Ssmee keÀjvee J³eJeneefjkeÀ veneR nw, FmeefueS ³en efmeheÀeefjMe mJeerkeÀej veneR keÀer ie³eer ~ leLeeefHe, meefceefle keÀer GkeÌle efmeheÀeefjMe kesÀ HeefjHe´sã³e cesb jepeYeeøee efJeYeeie, meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes leLee GvekesÀ efve³eb$eCeeOeerve keÀe³eeõue³eesb cesb Jeøeõ cesb 4 yewþkeÀesb (He´l³eskeÀ efleceener cesb SkeÀ) keÀe keÀejiej Ñbie mes Dee³eespeve keÀjves keÀer DeefveJee³eõlee keÀes megefveefM®ele keÀjsb leLee Fve yewþkeÀesb cesb jepeYeeøee efnvoer kesÀ He´ieeceer He´³eesie mecyevOeer JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce kesÀ keÀe³eeõvJe³eve keÀer He´ieefle Hej cegK³e ªHe mes efJe®eej-efJeceMeõ/meceerãee Yeer megefveefM®ele keÀjs ~

(ie) efnvoer meueenkeÀej meefceefle³eeb

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ He´l³eskeÀ ceb$eeue³e/efJeYeeie kesÀ efueS Deueie-Deueie efnvoer meueenkeÀej meefceefle keÀe ieþve efkeÀ³ee peeS ~ GmekeÀe mece³e-mece³e Hej Hegveieõþve efkeÀ³ee peeS, Jeøeõ cesb keÀce mes keÀce ®eej yewþkesbÀ Dee³eesefpele keÀer peeSb leLee meefceefle³eesb keÀer efmeheÀeefjMeesb Hej þesme ªHe mes ³eLeemece³e DevegJeleerõ keÀejõJeeFõ keÀer peeS ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe Fme mebMeesOeve kesÀ meeLe ceeve ueer ieFõ nw efkeÀ pees yengle íesìs-íesìs ceb$eeue³e/efJeYeeie nQ, Gvecesb meb³egkeÌle ªHe mes efnvoer meueenkeÀej meefceefle ieefþle keÀer peeS ~ Mesøe ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb keÀer Deueie-Deueie efnvoer meueenkeÀej meefceefle³eeb ieefþle keÀer peeSb ~ jepeYeeøee efJeYeeie Fme HeefjHe´sã³e cesb Hegveë meceerãee keÀjkesÀ veerefle efveOeeõefjle keÀjs ~

(9) efJeYeeieer³e yewþkesbÀ/meccesueveesb keÀer keÀe³eõmet®eer/keÀe³eõJeÉÊe Deeefo

(keÀ) meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ Yeejle mejkeÀej kesÀ He´l³eskeÀ keÀe³eeõue³e Üeje yegueeFõ ieFõ yewþkeÀesb, meccesueveesb, Heefjieeseføþ³eesb keÀer keÀe³eõmet®eer leLee keÀe³eõJeÉÊe Deeefo SJeb Dev³e He$ee®eej cesb efnvoer Deewj Debie´speer oesveesb YeeøeeDeesb keÀe He´³eesie DeefveJee³eõ ªHe mes efkeÀ³ee peeS ~

³en efmeheÀeefjMe Fme mebMeesOeve kesÀ meeLe ceeve ueer ieFõ nw efkeÀ kesÀJeue "keÀ" ães$e cesb Heefj®eeefuele nesves Jeeueer keÀe³eõmet®eer/keÀe³eõJeÉÊe Deeefo SJeb mebyebefOele He$ee®eej kesÀJeue efnvoer cesb Heefj®eeefuele efkeÀS pee mekeÀles nQ ~ Fme mecyevOe cesb jepeYeeøee efJeYeeie DeeJeM³ekeÀ efveosMe peejer keÀjsb ~

(Ke) meefceefle ves ³en efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ yewþkeÀesb, meccesueveesb, Heefjieeseføþ³eesb cesb Deecebef$ele J³eefkeÌle³eesb keÀes DeHeves efJe®eej jepeYeeøee efnvoer cesb J³ekeÌle keÀjves kesÀ efueS He´eslmeeefnle efkeÀ³ee peeS ~

³en efmeheÀeefjMe Yeer ceeve ueer ieFõ nw ~ Fme mecyevOe cesb meYeer ceb$eeue³e/efJeYeeie Deeefo yewþkeÀesb, meccesueveesb Deeefo cesb Deecebef$ele J³eefkeÌle³eesb mes DeHeves efJe®eej jepeYeeøee efnvoer cesb J³ekeÌle keÀjves kesÀ efueS Deeie´n keÀjsb ~

(10) efnvoer cesb He$ee®eej Deewj leej

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ efnvoer cesbb He´eHle He$eesb kesÀ GÊej DeefveJee³eõ ªHe mes efnvoer cesb efoS peeSb leLee cetue He$ee®eej kesÀ jepeYeeøee efve³eceesb cesb JeefCeõle DeefveJee³eõleeDeesb keÀe HetCeõ ªHe mes DevegHeeueve efkeÀ³ee peeS Deewj "ie" ães$e cesb efmLele kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ keÀe³eeõue³eesb kesÀ meeLe Yeer efnvoer cesb He$ee®eej keÀes yeæÑe³ee peeS ~ meefceefle ves ³en Yeer efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ keÀe³eeõue³eesb Üeje "keÀ" leLee "Ke" ães$e keÀes Yespes peeves Jeeues leej osJeveeiejer cesb Yespes peeSb Deewj "ie" ães$e cesb Yeer efnvoer cesb leej Yespeves keÀer MegªDeele keÀer pee³es ~

efnvoer cesb He´eHle He$eesb kesÀ GÊej efnvoer cesb osves leLee efnvoer cesb cetue He$ee®eej keÀjves kesÀ mecyevOe cesb keÀer ieFõ meefceefle

keÀer efmeheÀeefjMe keÀes ceeve efue³ee ie³ee nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeie/keÀe³eeõue³e Deeefo ueã³e mes yengle Heerís nesb, Jes SkeÀ mece³eyeà keÀe³eõ¬eÀce lew³eej keÀjkesÀ SkeÀ mece³e-meercee kesÀ Devoj meefceefle keÀer efmeheÀeefjMe keÀe DevegHeeueve megefveefM®ele keÀjsb ~

leej osJeveeiejer cesb Yespeves kesÀ mecyevOe cesb meefceefle keÀer efmeheÀeefjMe DeebefMekeÀ mebMeesOeve kesÀ meeLe ceeve ueer ie³eer nw~

GHeueyOe mebmeeOeveesb keÀes osKeles ngS jepeYeeøee efJeYeeie JeeeføeõkeÀ keÀe³eõ¬eÀce cesb "keÀ" leLee "Ke" ães$e keÀer lejn "ie" ães$e keÀes Yespes peeves Jeeues leejesb keÀe ueã³e efveOeeõefjle keÀjs Deewj meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo keÀes efveosMe peejer keÀjkesÀ GvekeÀe DevegHeeueve megefveefM®ele keÀje³es ~

(11) MeyokeÀesMe, MeyoeJeueer, mene³ekeÀ leLee meboYeõ meeefnl³e Deewj Dev³e efnvoer HegmlekeÀesb keÀer J³eJemLee

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ efnvoer cesb keÀece keÀjves keÀe JeeleeJejCe yeveeves Deewj jepeYeeøee efnvoer cesb cetue keÀece keÀjves cesb GHeueyOe mene³ekeÀ efnvoer HegmlekeÀesb, pewmes Debie´speer-efnvoer Deewj efnvoer-Debie´speer MeyokeÀesMe, mene³ekeÀ Deewj meboYeõ meeefnl³e, lekeÀveerkeÀer MeyoeJeefue³eeb, lekeÀveerkeÀer meeefnl³e, ueefuele meeefnl³e leLee efJeefJeOe efJeøe³eesb Hej yeepeej cesb GHeueyOe Fme He´keÀej keÀe meeefnl³e keÀe Hetje He´®eej efkeÀ³ee pee³es Deewj FvekeÀe efveëMegukeÀ efJelejCe Yeer efkeÀ³ee pee³es ~ meeLe ner efnvoer HegmlekeÀesb keÀer Kejero kesÀ efueS kegÀue Devegoeve keÀe 50 He´efleMele Ke®eõ efkeÀ³ee pee³es ~ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje Fme He´keÀej keÀer efnvoer keÀer GHe³eesieer HegmlekeÀebsb keÀe Helee ueieeves keÀer He´ef¬eÀ³ee efvejvlej ®eueeFõ peeveer ®eeefnS Deewj GvekeÀer met®eer meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb/keÀe³eeõue³eesb keÀes GHeueyOe keÀjeFõ peeveer ®eeefnS leeefkeÀ Jes GmekesÀ Devegmeej DeHeves HegmlekeÀeue³eesb kesÀ efueS efnvoer HegmlekesbÀ Kejero mekesbÀ ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje FvekesÀ keÀe³eeõvJe³eve nsleg neueebefkeÀ Henues mes efveosMe peejer efkeÀS pee ®egkesÀ nQ, leLeeefHe meefceefle keÀer efmeheÀeefjMe kesÀ HeefjHe´sã³e cesb FvekeÀer HegvejeJeÉefle keÀjles ngS Hegveë DeeosMe peejer efkeÀS pee³esb leeefkeÀ FvekeÀe meg®ee© ªHe mes keÀe³eeõvJe³eve megefveefM®ele nes mekesÀ ~

(12) keÀes¾/cewvegDeue Deewj Dev³e keÀe³eõ-efJeefOe meeefnl³e

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ efpeve ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo cesb DeYeer lekeÀ efpeve keÀes¾esb, cewvegDeueesb Deewj He´ef¬eÀ³ee meeefnl³e keÀe DevegJeeo veneR ngDee nw, GvekesÀ Üeje Ssmes meYeer He´ef¬eÀ³ee meeefnl³e kesÀ DevegJeeo keÀe keÀece Hetje keÀjves keÀe keÀe³eõ jepeYeeøee efJeYeeie kesÀ efoveebkeÀ 30 efomecyej, 1988 kesÀ mebkeÀuHe kesÀ Devleieõle jeøì^Heefle peer kesÀ DeeosMeevegmeej efveOeeõefjle mece³e meercee kesÀ Devoj DeLeeõled Jeøeõ 1991 (jãee ceb$eeue³e kesÀ meboYeõ cesb 1994-95) kesÀ Devle lekeÀ Hetje j efue³ee peeS ~ (®etbefkeÀ Jeøeõ 1991 meceeHle nes ie³ee nw Deleë Deye ³en ueã³e 1992 kesÀ Devoj DeeJeM³ekeÀ ªHe mes HetCeõ keÀj efue³ee peeS) ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Üeje meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo keÀes Hegveë Fme mecyevOe cesb efveosMe efoS peeSb efkeÀ Fme keÀe³eõ kesÀ efueS efveOeeõefjle mece³e-meercee keÀe efJeMesøe O³eeve jKee pee³es ~ meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb mes ³en Yeer DevegjesOe efkeÀ³ee peeS efkeÀ Jes DeHeves-DeHeves keÀes¾/cegvegDeue, heÀeceõ Deewj Dev³e keÀe³eõefJeefOe meeefnl³e DeÐeleve ªHe cesb DeHeves meYeer keÀe³eeõue³eesb cesb mebefJeleefjle keÀjeSb, He´ef¬eÀ³ee meeefnl³e cesb mebMeesOeve keÀjeSb leLee FmekesÀ efueS mejkeÀejer cegêCeeue³e keÀes ®ewkeÀ-HJeeFbì yeveeles ngS Fme Hej Hetjer efveiejeveer jKes ~

(13) jyeæ¾ keÀer ceesnjsb, veeceHeÆ, meeFve yeesæ¾, Meerøeõ Deewj He$e-Meerøeõ Deeefo

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw Yeejle mejkeÀej kesÀ osMe-efJeosMe cesb efmLele meYeer keÀe³eeõue³eesb Deewj ães$e "keÀ" SJeb "Ke" cesb efmLele kesÀvêer³e mejkeÀej mes Devegoeve Heeves Jeeues mJewef®íkeÀ mebmLeeve Yeer ³en megefveefM®ele keÀjsb efkeÀ Jes DeHeves-DeHeves veeceHeÆ, jyeæ¾ keÀer ceesnjsb, He$e-Meerøeõ, ueesiees Deeefo meYeer efÜYeeøeer ªHe cesb lew³eej keÀjeSb Deewj "ie" ães$e cesb efmLele Ssmes mebmLeeve Fvnsb ef$eYeeøeer ªHe cesb lew³eej keÀje³esb ~ He$e-Meerøeõ, veeceHeÆ Deeefo yeveJeeles mece³e Fme yeele keÀe Hetje O³eeve jKee peeS efkeÀ meYeer YeeøeeDeesb keÀer efueefHe³eesb keÀe DeekeÀej yejeyej nes ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie, Fme mebyebOe cesb Henues mes peejer efveosõMeesb keÀes Hegveë Heefj®eeefuele keÀjs SJeb FvekesÀ keÀe³eeõvJe³eve keÀes megefveefM®ele keÀjs ~

(14) He´efMeãeCe keÀe ceeO³ece

meefceefle ves kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ DeefOekeÀeefj³eesb Deewj keÀceõ®eeefj³eesb keÀes efnvoer ceeO³ece mes He´efMeãeCe osves kesÀ mebyebOe cesb DeHeveer efjHeesìõ kesÀ leermejs KeC¾ cesb Fme mebyebOe cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb keÀes oesnjeles ngS DeHesãee keÀer nw efkeÀ Gvnsb legjvle keÀe³eeõefvJele efkeÀ³ee peeS Deewj Fme efJeøe³e cesb peejer efkeÀS ieS DeveskeÀ mejkeÀejer DeeosMeesb Je DevegosMeesb keÀe DevegHeeueve megefveM®ele efkeÀ³ee peeS ke̳eesbefkeÀ Fme mebyebOe cesb Deye He³eeõHle megefJeOeeSb Yeer GHeueyOe nQ ~

meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ KeC¾-3 cesb keÀer ieFõ Fme efmeheÀeefjMe keÀes Henues ner mJeerkeÀej keÀj efue³ee ie³ee nw Deewj Fme mebyebOe cebs jepeYeeøee efJeYeeie kesÀ efoveebkeÀ 4 veJecyej, 1991 kesÀ mebkeÀuHe kesÀ Devleieõle keÀejõJeeFõ He´ejcYe keÀj oer ie³eer nw ~

(15) Yeleerõ HejerãeeDeesb cesb efnvoer keÀe efJekeÀuHe

meefceefle ves efmeHeÀeefjMe keÀer nw efkeÀ Yeleerõ HejerãeeDeesb cesb Debie´speer kesÀ He´Mve-He$e keÀer DeefveJee³eõlee keÀes legjvle meceeHle keÀjkesÀ ³en megefveefM®ele efkeÀ³ee peevee ®eeefnS efkeÀ 18 peveJejer, 1968 kesÀ mebmeo kesÀ mebkeÀuHe cesb keÀer ieFõ J³eJemLee keÀe efveøþeHetJeõkeÀ DevegHeeueve efkeÀ³ee peeS Deewj Gme He´eJeOeeve cesb Devleefveõefnle YeeJevee keÀe HetCeõ Deeoj efkeÀ³ee peeS ~ Devleefveõefnle YeeJevee keÀe HetCeõ Deeoj efkeÀ³ee peeS ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ie³eer nw ~ leLeeefHe, Debie´speer kesÀ He´Mve-He$e keÀer DeefveJee³eõlee keÀes meceeHle keÀjves kesÀ ceeceues Hej ®etBefkeÀ mebIe ueeskeÀ mesJee Dee³eesie kesÀ efJe®eej peeveves kesÀ HeM®eeled ner efveCeõ³e efue³ee peevee nw pewmee efkeÀ meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ KeC¾-3 kesÀ mecyevOe cesb jepeYeeøee efJeYeeie kesÀ efoveebkeÀ 4 veJecyej, 1991 kesÀ mebkeÀuHe cesb GuuesKe nw ~ Debeflece efveCeõ³e nes peeves Hej jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb/keÀe³eeõue³eesb Deeefo keÀes Fme mebyebOe cesb DeeJeM³ekeÀ met®evee Yespes ~

(16) jefpemìjesb Deewj mesJee-HegefmlekeÀeDeesb kesÀ MeerøeõkeÀ Deewj He´efJeeføì³eeb

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ meYeer keÀe³eeõue³eesb cesb GHeueyOe jefpemìjesb Deewj meYeer Jeiees¥ kesÀ DeefOekeÀeefj³eesb Deewj keÀceõ®eeefj³eesb keÀer mesJee-HegefmlekeÀeDeesb kesÀ MeerøeõkeÀ efÜYeeøeer nesves ®eeefnS Deewj Gvecesb He´efJeeføì³eeb efnvoer cesb nesveer

®eeefnS ~FmekesÀ DeefleefjkeÌle meYeer ães$eesb cesb DeefOekeÀeefj³eesb Deewj keÀceõ®eeefj³eesb keÀer Jeefoõ³eesb Hej ueieeS pee jns efyeuues/He´leerkeÀ ef®evn Deeefo Yeer efnvoer cesb DeJeM³e nesves ®eeefnSb, Jeefoõ³eesb Hej keÀeæÑs peeves Jeeues veece Yeer oesveesb YeeøeeDeesb--efnvoer Deewj Debie´speer--cesb nesves ®eeefnSb ~ FmekesÀ DeefleefjkeÌle "keÀ" Deewj "Ke" ães$e cesb Yespes peeves Jeeues efueHeÀeheÀesb Hej Heles DeefveJee³eõ ªHe mes efnvoer cesb ner efueKes peeSb ~ meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe DeebefMekeÀ mebMeesOeve kesÀ meeLe mJeerkeÀej keÀj ueer ieFõ nw ~ "keÀ" Je "Ke" ães$e cesb efmLele kesÀvêer³e mejkeÀej kesÀ keÀe³eeõue³eesb cesb jKes peeves Jeeues jefpemìjesb/mesJee-HegefmlekeÀeDeesb cesb

He´efJeeføì³eeb efnvoer cesb keÀer peeSb leLee "ie" ães$e cesb efmLele keÀe³eeõue³eesb cesb Ssmeer He´efJeeføì³eeb ³eLee-mecYeJe efnvoer cesb keÀer

peeSb ~ Fme mebyebOe cesb jepeYeeøee efJeYeeie Üeje HetJeõ cesb peejer efkeÀS ieS efveosMe Hegveë meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesbb/keÀe³eeõue³eesb Deeefo keÀes Heefj®eeefuele efkeÀ³es peeSb leeefkeÀ meefceefle keÀer Fve efmeheÀeefjMeesb keÀe keÀe³eeõvJe³eve megefveefM®ele efkeÀ³ee pee mekesÀ ~

(17) peeb®e-efyevog

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ jepeYeeøee efve³ece, 1976 kesÀ efve³ece-12 kesÀ Devegmeej He´l³eskeÀ keÀe³eeõue³e kesÀ He´MeemeefvekeÀ He´Oeeve, jepeYeeøee DeefOeefve³ece, 1963 Deewj GmekesÀ DeOeerve yevee³es ie³es efve³eceesb kesÀ DevegyebOeesb kesÀ mecegef®ele DevegHeeueve kesÀ efueS peeb®e-efyevog yeveeves kesÀ mebyebOe cesb DeHeveer efpeccesoejer keÀe efveøþeHetJeõkeÀ Heeueve keÀjsb Deewj peeb®e-efyevogDeesb keÀes He´YeeJeer Ñbie mes mLeeefHele keÀjsb ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMe ceeve ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie Fme mebyebOe cesb Hegveë ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo mes DevegjesOe keÀjs efkeÀ Jes DeHeves keÀe³eeõue³eesb cesb peeb®e-efyevogDeesb keÀes meef¬eÀ³e Deewj He´YeeJeer yeveevee megefveefM®ele keÀjsb ~

(18) efÜYeeøeer He´keÀeMeve

meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ Yeejle mejkeÀej kesÀ ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb/keÀe³eeõue³eesb/mebieþveesb Deeefo Üeje kesÀJeue Debie´speer cesb He´keÀeMeve ve efvekeÀeues pee³esb yeefukeÀ efÜYeeøeer ªHe cesb ner He´keÀeMeve efvekeÀeues pee³esb ~ efnvoer He´keÀeMeveesb keÀer cegefêle mebK³ee, Debie´speer He´keÀeMeveesb keÀer leguevee cesb keÀce ve nesb Deewj efÜYeeeføekeÀ He´keÀeMeveesb cesb efnvoer kesÀ HeÉøþesb keÀer mebK³ee Debie´speer kesÀ HeÉøþesb keÀer mebK³ee mes keÀce ve nes ~ jepeYeeøee efJeYeeie Deewj meYeer mebyebefOele ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Üeje Fme efoMee cesb efJeMesøe ªHe mes keÀoce Gþe³es pee³esb leLee efnvoer cesb ve³es ceewefuekeÀ He´keÀeMeve efvekeÀeues pee³esb ~

meefceefle keÀer ³en efmeheÀeefjMee ceeve ueer ieFõ nw ~ jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb/keÀe³eeõue³eesb Deeefo mes Fme mebyebOe cesb Hegveë DevegjesOe keÀjs leeefkeÀ meefceefle keÀer Fme efmeheÀeefjMe keÀes HetCeõªHesve keÀe³eeõefvJele efkeÀ³ee pee mekesÀ ~

(19) meefceefle kesÀ He´efleJesove Hej mece³eyeà keÀejõJeeFõ

(keÀ) meefceefle ves efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ GvekesÀ Üeje He´mlegle He´efleJesove kesÀ ®eejesb KeC¾esb cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb Hej DeefJeuecye DeHesefãele keÀejõJeeFõ keÀer pee³es efpememes mebIe keÀer jepeYeeøee veerefle kesÀ meg®eeª SJeb He´YeeJeer DevegHeeueve keÀes megefveefM®ele efkeÀ³ee pee mekesÀ ~ meefceefle ves ³en Yeer efmeheÀeefjMe keÀer nw efkeÀ mejkeÀejer keÀecekeÀepe cesb efnvoer kesÀ He´³eesie keÀer meefceefle Üeje keÀer ieFõ ceb$eeue³eJeej meceerãee mebyebOeer Deveg®ísoesb keÀer He´efle³eeb mebyebefOele keÀe³eeõue³eesb Deeefo keÀes lelkeÀeue Deie´eføele keÀer peeSb Deewj Gve Hej DevegJeleerõ keÀejõJeeFõ kesÀ efveosõMe efoS peeSb ~

meefceefle keÀer GkeÌle efmeheÀeefjMesb mJeerkeÀej keÀj ueer ie³eer nQ ~ meefceefle kesÀ He´efleJesove kesÀ ®eejesb KeC¾esb cesb keÀer ieFõ efmeheÀeefjMeesb SJeb GvekesÀ HeefjHe´sã³e cesb jepeYeeøee efJeYeeie Üeje meYeer mebkeÀuHeesb/DevegosMeesb keÀe ¢æÑleeHetJeõkeÀ DevegHeeueve megefveefM®ele keÀjeves kesÀ efueS jepeYeeøee efJeYeeie meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb Deeefo mes DevegjesOe keÀjs Deewj mece³e-mece³e Hej efmLeefle keÀe pee³epee uesves keÀer J³eJemLee keÀjs ~

(Ke) meefceefle ves DeHeves He´efleJesove kesÀ otmejs Deewj leermejs KeC¾ cesb keÀer ieFõ DeHeveer Fme efmeheÀeefjMe keÀes oesnje³ee nw efkeÀ osMe keÀer SkeÀlee Deewj DeKeC¾lee kesÀ ueã³e kesÀ HeefjHe´sã³e cesb jepeYeeøee efJeYeeie kesÀ oeef³elJe Je cenlJe keÀes osKeles ngS Yeejle mejkeÀej, jepeYeeøee efJeYeeie keÀe Hegveieõþve keÀjs Gmes Deewj DeefOekeÀ meg¢æÑ yeveeS Deewj Gmes SkeÀ ceb$eeue³e keÀe opeeõ os efpememes Yeejle mejkeÀej keÀer jepeYeeøee veerefle keÀes GmekesÀ meYeer ceb$eeue³eesb/efJeYeeieesb/keÀe³eeõue³eesb/GHe¬eÀceesb leLee mJee³eÊe efvekeÀe³eesb cesb He´YeeJeer Deewj keÀejiej Ñbie mes keÀe³eeõefvJele efkeÀ³ee pee mekesÀ ~

ieÉn ceb$eeue³e kesÀ cenlJe, keÀe³eõ-ães$e, SJeb efJeefYevve jep³e mejkeÀejesb kesÀ meeLe FmekesÀ mecHekeõÀ keÀes osKeles ngS jepeYeeøee efJeYeeie keÀes ieÉn ceb$eeue³e kesÀ ner Debleieõle jKee pee³es ~ Deleë meefceefle keÀer GkeÌle efmeheÀeefjMe mJeerkeÀej veneR keÀer ieFõ nw ~ leLeeefHe, meefceefle keÀer efmeheÀeefjMeesb kesÀ Devegmeej jepeYeeøee efJeYeeie keÀes Deewj DeefOekeÀ meg¢æÑ Deewj meãece yevee³ee pee³es ~