Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com

¨Ü«ÜÜÄ ˆÅú ‚ܨܩ¡ÜˆÅ÷ÜÜ

÷ܺŸœÜÜÆˆÄºÅ÷Üà ÷ܺœœÜÜ¡Ü ÷ܺœœÜ¹ˆÅîܺœœÜ܈ºÄÅ÷ÜÃ
÷ܺœœÜÜ¡Ü Ú»„ŸÜà ŸÜ¥Ü¾ —

¬ÜŸÜ¬÷Ü ¹¨Ü©¨Ü ˆ½Å ¬ÜŸœÜ»µÜÄ œÏܹµÜ¡Üܽ¿ ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ Ûú ‚››Ü œÏÚÜ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ — „›Û½¿ ˆÅƒÄ œÏˆÅÜ£ ˆÅÜ ‚ÜÛÜ£ „œÜ¥ÜšÜ ˆÅ£Ü÷Üú Û¾ — ¬ÜÜ£ú šÜ£÷Üú ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ ‚œÜ›Ü½ žÜúŠÜ½ ‚Ü¿Ü¥Ü ŸÜ½¿ ¹ŽœÜÜ ¥Ü½÷Üú Û¾ —

--ÜÜšÜÜ ‚ÜœÜÀ œÜ¼¹˜Ü¨Üì ÷ÜœÜġܛ÷ܺ —--
--‚œ¬¨Ü›÷Ü£ŸÜ¼÷ÜŸÜœ¬Üº žÜ½«ÜÜŸÜÃ--

¨Ü«ÜÜÄ ˆ½Å Ü¥Ü ˆÅú ŸÜÛîÜÜ Ú½‰Üܽ, Ü¥Ü ŸÜ½¿ ‚ŸÜ¼÷Ü÷ܺ¥¡Ü ©Ü¹Æ÷Ü Û¾ ‚ܾ£ Ü¥Ü ‚ܾ«Ü¹šÜ Û¾ —

šÜ£Ü ˆÅú Ž’Ü ‚›ÜºœÜŸÜ½¡Ü Û¾, ¬ÜŸÜ¬÷Ü šÜ£Ü ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ ›Ü½ žÜ£ ¹Ú¡ÜÜ Û¾, ‡ˆÅ ›Ü¨Ü Üú¨Ü›Ü œÏÚÜ›Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ Û¾ — ‚››Ü ˆÅܽ ¹œÜ£Ü½›Ü½ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ‚œÜ›ÜÜ „÷¬ÜŠÜÄ ˆÅ£ Ú½÷Üú Û¾ — ÜúÜܽ¿ ˆ½Å ›Ü‡ ‚¿ˆºÅ£ û»Å’÷ܽ Ûÿ ‚ܾ£ ¨Ü«ÜÜÄ ‚œÜ›Ü½ ŸÜšÜº£ £¬Ü ¬Ü½ ¹¬ÜÆ÷Ü ˆÅ£ Ú½÷Üú Û¾ —

--œÜÜÄ›¡ÜÜ÷Üà ‚››Ü ¬ÜŸžÜ¨ÜÀ —--

¨Ü«ÜÜÄ ¬Ü½ Ûú ‚››Ü „÷œÜ››Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

Ú½¨Üܽ Ú½¨ÜÜ¡Ü ŠÜ¼Û÷ܽ ¨Ü¡ÜܽšÜÜ ¹¨ÜœÏܽ ¹¨ÜœÏÜ¡Ü ¬÷ܺ¨Ü÷ܽ ¬ÜºŸÜ½šÜÜÀ —

‚ÜúÜ›Üܽ ¹Û ¨Ü²µÜ ¬¨ÜšÜܨܛ›Ü˜Ü¨ÜÜĵܿ ¹œÜ÷Ü£¿ Ú½¨ÜÜ›šÜºŸÜà —
÷ܬŸÜÜ „ £ÜšÜÀ ˆ¼ÅµÜ¹Û ¬ÜºœÏ©Ü¬÷Ü¿ ¬Ü‰ÜÜ ›Üܽ „¹¬Ü œÜ£ŸÜ Ü Ü›šÜº ——
‚˜Ü¨ÜÄ 5.11.11

--¹›ÜˆÅܟܽ ¹›ÜˆÅܟܽ ›ÜÀ œÜÜÄ›¡Üܽ ¨Ü«ÜÄ÷ܺ --

‚˜ÜÜÄ÷Üà ÜÜ ÜÜ ÛŸÜ ÜÜÛ½¿ ŸÜ½‹ÜÜ œÜÜ›Üú Ü£¬ÜÜ Ú½ —

ŸÜÜ÷ÜÜ ˆ½Å ý½«Ø œÜº°Üܽ —

¹ˆÅ÷Ü›Üú ¬Üº›Ú£ œÜ¿¹Æ÷Ü¡ÜÜ¿ ˆÅ¹¨Ü ›Ü½ ÛŸÜÜ£½ ¬ÜŸŸÜº‰Ü £‰Üú Ûÿ — ÷¡ÜÜŠÜ ˆÅÜ ƒ¬Ü¬Ü½ ÜÙõÜ Æ¡ÜÜ „ÚÜÛ£µÜ ÛܽŠÜÜ — ¬ÜŸÜ¬÷Ü ¹¨Ü©¨Ü ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ ¬Ü¨ÜÄœÏ˜ÜŸÜ ‚››Ü œÏÚÜ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ — ‚››Ü Ú½ˆÅ£ ‚ÜÛÜ£ ˆÅÜ œÏÜ›šÜ ˆÅ£ ‚››Ü ˆÅܽ œÜÜܛܽ ˆ½Å ¹¥Ü‡ œÜÜ›Üú ˆÅÜ žÜú ÚÜ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾, ‚ܾ£ ‚›÷Ü ŸÜ½¿ ¬¨Ü¡Ü¿ ˆÅܽ ¬ÜŸÜ¹œÜÄ÷Ü ˆÅ£ Ú½÷Üú Û¾ — ۟ܽ¿ ¡ÜÛ ƒ©ÜÜ£Ü ˆÅ£÷ܽ Ûº‡ ¹ˆÅ Û½ ŸÜܛܨÜ, ¹Ü÷Ü›ÜÜ Ú½›Ü½ ŸÜ½¿ ‚Ü›Ü›Ú Û¾, „÷Ü›ÜÜ ¥Ü½›Ü½ ŸÜ½¿ ›ÜÛì — ÜÛÜ¿ ÷܈ŠÛܽ ¬Üˆ½Å ›ÜŸÏ Ü›Üܽ — ›ÜŸÏ÷ÜÜ ©Ü¹Æ÷Ü ¬Ü½ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ¹ŸÜØÜ¬Ü ¹ŸÜ¥Ü½ŠÜú — œÜ÷Ü¥ÜÜ ¬Ü»‰ÜÜ, ¥ÜÜØú ¬ÜÜ ¹Ú‰ÜÜƒÄ Ú½÷ÜÜ ŠÜ››ÜÜ ÜÜ ˆÅܽ¥Û» ŸÜ½¿ ¹œÜ£Ü½¡ÜÜ ÜÜ÷ÜÜ Û¾, ÷Üܽ ‚œÜ›Ü½ ‚›Ú£ ¬Ü½ ¹Ü¬Ü ŸÜšÜº£÷ÜÜ ˆÅܽ Ú½÷ÜÜ Û¾ Æ¡ÜÜ ¨ÜÛ ˆºÅŽ ˆÅŸÜ Û¾ — ŸÜšÜº£ ŠÜ››Ü½ ˆÅÜ £¬Ü ¹›ÜˆÅÜ¥Ü ¹¥Ü¡ÜÜ, ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅܽ ‚Ü÷ŸÜ÷Üܽ«Ü ›ÜÛì Ûº‚Ü — ‚ܾ£ „¬Ü›Ü½ „¬Ü ŠÜ››Ü½ ˆ½Å £¬Ü ˆÅܽ ‚ÜŠÜ ŸÜ½¿ ÷ÜœÜÜ›ÜÜ ©Üº³ ¹ˆÅ¡ÜÜ, Û¿¬Ü÷ÜÜ Û¿¬Ü÷ÜÜ ¨ÜÛ ¹¬ÜˆºÅÙõÜ ¹ûÅ£ ˜ÜܽÙõÜ ‚ܾ£ ˆÅŸÜ ÛܽˆÅ£ ŠÜºÙõ Ü›Ü ŠÜ¡ÜÜ, ‚ܾ£ ƒ÷Ü›ÜÜ ›ÜÛì ƒ¬Ü ŠÜºÙõ ˆÅܽ Ü›Üܛܽ ˆ½Å ¹¥Ü‡ £¬Ü ¹›ÜˆÅÜ¥ÜÜ ŠÜ¡ÜÜ ¬Ü»‰ÜÜ ŠÜ››ÜÜ ¬¨Ü¡Ü¿ ˆÅܽ ‚¹Š›Ü ŸÜ½¿ Üܽ¿ˆÅ Ú½÷ÜÜ Û¾ — ‚œÜ›ÜÜ ¬Ü¨ÜĬ¨Ü ¹ŸÜ’Ü Ú½÷ÜÜ Û¾, œÜ»£Ü ¬ÜŸÜÜœ÷Ü Ûܽ ŠÜ¡ÜÜ, œÜ£ ŽÜ½Ùõ ŠÜ¡ÜÜ ‡ˆÅ ŸÜ›Ü žÜÜ÷ÜÜ ¹›Ü©ÜÜ›Ü — ŸÜšÜº£÷ÜÜ œÏÚÜ›Ü ˆÅ£÷ÜÜ ¨ÜÛ ŠÜºÙõ —

¨Ü«ÜÜÄ ˆÅÜ ¬ÜÜۍܡÜÄ ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅú ŸÜÛîÜÜ ˆÅܽ ‚܊ܽ Üõܛܽ ŸÜ½¿ ÜÛº÷Ü ¡ÜÜÚÜ ¬ÜÛܡ܈ŠÛܽ÷ÜÜ Û¾ — ¨Ü«ÜÜÄ ×Ü£Ü ‚›Ü›÷Ü £¬Ü ¬Ü¿ÜÜ£ ŸÜÜ›Ü¨Ü ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ©ÜºÖ žÜܨÜܽ¿ ˆÅÜ ¬Ü¿ÜÜ£ ˆÅ£÷ÜÜ Û¾, ¨Ü«ÜÜÄ ‚œÜ›Üú ¹¨Ü«Üº¥Ü÷ÜÜ ‹Ü›Ü÷¨Ü ‡¨Ü¿ ¹›Ü£›÷Ü£÷ÜÜ ˆÅܽ œÏÚ¹©ÜÄ÷Ü ˆÅ£÷ܽ Ûº‡ ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅܽ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ¬ÜܾŸ¡Ü ŠÜºµÜܽ¿ ˆÅܽ ‚œÜ›Üܛܽ ˆ½Å ¹¥Ü‡ œÏ½¹£÷Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ —

œÏܵÜÜœÜܛܾÀ ¬Ü¿¹ŸÜ÷ÜÜ ‚ܽ«ÜšÜú¹žÜÀ — ‚˜Ü¨ÜÄ 12.3.28

¨Ü«ÜÜÄ ˆÅÜ Ü¥Ü ‚ܽ«Ü¹šÜ¡Üܽ¿ ¬Ü½ ¹ŸÜ¥ÜˆÅ£ œÏÜµÜ ‚ܾ£ ‚œÜÜ›Ü ©Ü¹Æ÷ܨÜÜ¥ÜÜ Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

--¨Ü«ÜĬ¡Ü ¬ÜŠÜÜÄ ŸÜÛ¡Ü›÷ܺ žÜ»¹ŸÜŸÜà —-- ‚˜Ü¨ÜÄ 4.15.2

¨Ü«ÜÜÄ ˆÅú šÜܣ܇¿ œÜ¼˜¨Üú ˆÅܽ ¬ÜŸÜ¼Ö ˆÅ£½¿ —

ˆºÅŽ „÷ˆ¼Å«’ œÜº²«Ü ƒ÷ܛܽ ŸÜÛÜ›Üà Ûܽ÷ܽ Ûÿ Üܽ ‚œÜ›ÜÜ ¬Ü¨ÜĬ¨Ü ÷¡ÜÜŠÜ ˆÅ£ œÜ£Ü½œÜˆÅÜ£ ˆÅ£›Ü½ ŸÜ½¿ Ü£Ü žÜú ¹¨ÜÜ¹¥Ü÷Ü ›ÜÛì Ûܽ÷ܽ Ûÿ —

¹›ÜÚÜ‹Ü ¬Ü¿©Üº«ˆÅ ƒ¨Ü ãÚܽ ŸÜÛÜ›Üà ›Ü¼µÜÜ¿ ÷ܺ ÷ܼ«µÜܟܜܛÜú¡Ü ©Üº«¡Ü¹÷Ü — Üܵܯ¡Ü 1-26

¬Ü£Ü½¨Ü£ ÷Üܽ ¥ÜܽŠÜܽ¿ ˆÅú œ¡ÜÜ¬Ü ÜºÜ܈ţ Ûú ¬Ü»‰Ü÷ÜÜ Û¾ —

ˆÅܹ¥ÜÚÜ¬Ü ›Ü½ ¹ˆÅ÷Ü›ÜÜ „¹Ü÷Ü ˆÅÛÜ Û¾ —

--‚ܜܛ›Üܹ÷ÜÄ œÏ©ÜŸÜ›ÜûÅ¥ÜÜÀ ¬ÜŸœÜÚܽ àܺîÜŸÜÜ›ÜÜŸÜà — -- ŸÜ½‹Ü 1.5.3

ŸÜÛܜܺ²«Üܽ¿ ˆÅú ¬ÜŸœÜ¹îÜ¡Üܽ¿ ˆÅÜ ûÅ¥Ü ÚºÀ‰Üú ¨¡Ü¹Æ÷Ü¡Üܽ¿ ˆ½Å ÚºÀ‰Ü ˆÅ«’ ˆÅܽ ¹ŸÜ’ܛܽ ŸÜ½¿ Û¾ —

œÜ£Ü½œÜˆÅ£µÜ¿ ¡Ü½«ÜÜ¿ Ü܊ܹ÷ÜÄ ãڡܽ ¬Ü÷ÜÜŸÜÃ-›Ü©¡Ü¹›÷Ü ¹¨ÜœÜÚ¬÷ܽ«ÜÜ¿ ¬ÜŸœÜÚÀ ¬¡ÜºÀ œÜÚ½ œÜÚ½ —
Üܵܯ¡Ü ›Üú¹÷Ü 17.14

¹Ü›Ü ¬ÜÜ›Üܽ¿ ˆ½Å ãÚ¡Ü ŸÜ½¿ „œÜˆÅÜ£ ˆÅú žÜܨܛÜÜ „÷œÜ››Ü Ûܽ÷Üú Û¾ „›Û½¿ œÜÚ-œÜÚ œÜ£ ¬ÜŸœÜ¹îÜ œÏÜœ÷Ü Ûܽ÷Üú Û¾ — Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ‚Ü÷ŸÜ¬Ü›÷Üܽ«Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

¨Ü¥¥Üº¨Ü£ ˆÅÛ÷ܽ Ûÿ ¹ˆÅ ¨Ü«ÜÜÄ ˆÅܽ žÜ¥ÜÜ ŸÜÜ›Ü¨Ü ÷ܺŸÜ Æ¡ÜÜ Ú½ ¬ÜˆÅ÷ܽ Ûܽ, ˆºÅŽ žÜú ›ÜÛì — ¨Ü«ÜÜÄ ÷Üܽ ÷¡ÜÜŠÜ Ú½¨Üú Û¾ —

‚÷ÜÀ ˆÅ¹¨Ü ˆÅÛ÷ܽ Ûÿ ¹ˆÅ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å „œÜˆÅÜ£ ŸÜ½¿ ¥Üú›Ü £Û›ÜÜ ‚œÜ›Üú ‚Ü›÷ܹ£ˆÅ ©Üº¹Ö ˆ½Å ¹¥Ü‡ ‚ŸÜܽ‹Ü ‚¬°Ü Û¾ — Ú»¬Ü£½ ˆÅú ¬Üº‰Ü ¨Ü¼¹Ö ˆÅú ˆÅÜŸÜ›ÜÜ ŸÜ½¿ ¬Ü½ ŸÜ›Üº«¡Ü ˆÅÜ ‚›÷ÜÀˆÅ£µÜ „¥¥Ü¹¬Ü÷Ü žÜú Ûܽ÷ÜÜ Û¾ — ‚÷ÜÀ ¨Ü«ÜÜÄ ˆÅܽ ‚œÜ›ÜÜ œÜ˜Ü œÏÚ©ÜĈŠŸÜܛ܈ţ Üú¨Ü›Ü œÜÜ¨Ü›Ü ˆÅ£›ÜÜ Üܹۇ —