Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com
¨Ü«ÜÜÄ

‚š¡ÜÜ¡ÜÀ 2

¨ÜÜ›Üù›Ü›² „¥Ü‹ÜŸÜà ¨Ü¥Ü¿¹ŠÜ ¨Ü²Ú¥ÜÜ¥ÜÃ
÷ÜÜ›Üà ‚¹ŸÜ¥ÚŸÜà ‡›²µÜ£œÜÜÄ’ð —

¬ÜŸÜ¬÷Ü ¬Ü¿¬ÜÜ£ ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ Ûú Üú¨Ü›Ü ÚÜ›Ü Ú½÷Üú Û¾ — ‚÷܇¨Ü ¨Ü«ÜÜÄ ˆÅܽ ‚ŸÜ¼÷Ü ˆÅú œÜÜ¨Ü›Ü šÜÜ£Ü ˆÅÛ÷ܽ Ûÿ —

ŠÜŸÜÄ Û¨ÜÜ ¬Ü½ Üº¥Ü¬Ü½ œÏܵÜú ›Ü¨Ü Üú¨Ü›Ü œÜÜ÷ܽ Ûÿ, œÏ‰Ü£ ¹ˆÅ£µÜܽ¿ ¬Ü½ ÷ÜœÜú šÜ£Ü ˆÅܽ ¨Ü«ÜÜÄ ©Üú÷Ü¥Ü÷ÜÜ œÏÚÜ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ , ‚œÜ›Üú ¬Üº£¹žÜ ˆ½Å ˆÅܽ«Ü ‰Üܽ¥Ü Ú½÷Üú Û¾ —

©Ü››Üܽڽ¨Üú£¹žÜ«’¡Ü ‚ÜœÜܽ žÜ¨Ü›÷ܺ œÜú÷ܡܽ — ©Ü¿¡Üܽ ‚¹žÜ¬°Ü¨Ü›÷ܺ ›ÜÀ— ¡ÜÜº¨Ü½ÄÚ 36.12

¡Ü½ž¡Üܽ ŸÜÜ÷ÜÜ ŸÜšÜºŸÜ÷Üà ¹œÜ¨Ü›÷ܽ œÜ¡ÜÀ œÜú¡Ü»«Ü¿ ÔÜܾ£¹Ú¹÷Ü£¹Í¨ÜÛÜÄÀ
„Æ˜Ü ©Üº«ŸÜÜ›Üà ¨Ü¼«ÜžÜ£Ü›Üà ¬¨Üœ›Ü¬Ü¬÷ÜÜ¿ ‚ܹÚ÷¡ÜÜ¿ ‚›ÜºŸÜÚÜ ¬¨Ü¬÷ܡܽ —
†Š¨Ü½Ú 10.63.3

-œÜ¡Üܽ ŠÜܽ«¨ÜÚšÜÜ ‚ܽ«Ü¹šÜ«Üº — ¬ÜÜŸÜ¨Ü½Ú 331

¨Ü¼¹«’ ˆ½Å ×Ü£Ü Ûú ŠÜÜ¡Üܽ¿ ŸÜ½¿ Ú»šÜ ‚ܾ£ ‚ܾ«Ü¹šÜ¡Üܽ¿ ŸÜ½¿ £¬Ü ‚Ü÷ÜÜ Û¾ —

ŸÜšÜº ¬Ü½ ŸÜšÜº£ Û½ ¹ŸÜ°Üܽ —

¬Ü›÷܈Ź¨Ü ¨Ü¥¥Üº¨Ü£ ›Ü½ œÏžÜº žÜÜ›Ü ˆ½Å ÜÜÚ ¨Ü«ÜÜÄ ˆÅÜ ¨ÜµÜÄ›Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ Û¾ — Üú¨Ü›Ü ˆÅú ŸÜšÜº£÷ÜÜ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ¡Ü¹Ú ¨Ü«ÜÜÄ ˆÅú žÜÜ¿¹÷Ü ›ÜÛì Ü£¬Ü½, ¬ÜܘܨÜÜ¥Üܽ¿ ˆÅܽ ¹ŸÜØÜÜ¬Ü ›ÜÛì Úú ÷Üܽ ‚ܜ܈ÅÜ šÜ›¡ÜšÜÜ›¡Ü ¬ÜŸœÜ¹îÜ ¬ÜÜ Ü½ˆÅÜ£ Û¾ — ¨Ü½ ˆÅÛ÷ܽ Ûÿ ¹ˆÅ ÷ܺŸÜ ¬Ü¨ÜÄÚÜ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ Ü£¬Ü›ÜÜ ¬Üú‰Üܽ, ÛŸÜ ˆ¾Å¬Ü½ Ü£¬Ü½ ö? Ú¡ÜÜ ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ, ÚÜ›Ü ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ, „œÜˆÅÜ£ ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ, ¬Ü÷¡Ü ¨Ü«ÜÜÄ, ¹¨ÜÔÜÜÚÜ›Ü ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ, šÜŸÜÄ ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ — ¹¨Ü ›Ü½ ÷ܺŸÛ½¿ ƒ©ÜÜ£Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ Û¾, œÜ£ŸÜ œÜ¹¨Ü°Ü œÜº²«Üܽ Ü¬Ü Ü£¬Üܽ, ÜÜ Ü£¬ÜܽŠÜ½ ÷Üܽ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ŸÜšÜº£÷ÜÜ ÛܽŠÜú ¬Ü¨ÜÄ°Ü ŸÜ¾°Üú ˆÅÜ ¬ÜÜŸÏ܏¡Ü ÛܽŠÜÜ, ÜÜ ¨Ü«ÜÜÄ Ûܽ÷Üú Û¾ ÷Üܽ ¬ÜŸÜ¬÷Ü œÏÚ½©Ü ¬Ü½ ŠÜŸÜúÄ ˆÅܽ Ú»£ ˆÅ£ ؿوŠœÏÚÜ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ — ‚ܬܜÜÜ¬Ü ˆÅú ŠÜ›ÚŠÜú ˆÅܽ ÜÛÜ ¥Ü½ ÜÜ÷Üú Û¾, ¬ÜÜ£Ü ¨ÜÜ÷ÜܨܣµÜ ©ÜºÖ œÜ¹¨Ü°Ü ˆÅ£ Ú½÷Üú Û¾ — ¬Ü¿¬ÜÜ£ ˆÅÜ ¹Ü÷Ü›ÜÜ žÜú ŸÜ¾¥Ü Û¾, „¬Ü½ ‚œÜ›Ü½ ŸÜ½¿ ¬ÜŸÜÜ ¥Ü½÷Üú Û¾ — ¨Ü«ÜÜÄ Ûܽ÷ܽ Ûú œÜ¼˜¨Üú ›ÜŸÜ Ûܽ ÜÜ÷Üú Û¾, œÜ¼˜¨Üú ¨Ü²µÜ žÜŠÜ¨ÜÜ›Ü ¬Ü½ ˆÅÛ÷Üú Û¾ ¹ˆÅ ‚ܜܛܽ ƒ÷Ü›ÜÜ œÜÜ›Üú Ü£¬ÜÜ¡ÜÜ, ¥Üܽ ¡Ü½ šÜ›¡ÜšÜÜ›¡Ü, ƒ÷Ü›ÜÜ „œÜÜÜ÷Üú Û¾ ¹ˆÅ Ü¬Ü ¬Ü¼¹«’ ˆÅÜ ¬Ü¿ÜÜ¥Ü›Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾ — Ü£¬Üܽ, ¹Ü÷Ü›ÜÜ ÷ܺŸÜ Ü£¬ÜܽŠÜ½ ›Ü, „÷ܛܽ Ûú Ü£¬Ü ÷ܺŸÜ šÜ£÷Üú œÜ£ Üú¹¨Ü÷Ü £ÛܽŠÜ½ —

„ÚÜîÜ žÜܨܛÜÜ ˆ½Å œÏˆÅÜ©Ü›Ü ŸÜ½¿ œÜ£Ü½œÜˆÅÜ£ ˆÅú ŸÜ¹ÛŸÜÜ ˆÅÜ ¬Ü¨ÜÜĹšÜˆÅ ‚܉¡ÜÜ›Ü Ûº‚Ü Û¾ — „œÜˆÅÜ£ ¨ÜÛú ŸÜ›Üº«¡Ü ˆÅ£ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾ ¹Ü¬Üˆ½Å ãÚ¡Ü ŸÜ½¿ œÜ£¹Û÷Ü ˆ½Å œÏ¹÷Ü œÜú¹÷Ü Ûܽ — ¬Ü½¨ÜÜ œÜ£Ü¡ÜµÜ ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅܽ ¬Üܟܘ¡ÜÄ ©Ü¹Æ÷Ü ¬¨Ü÷ÜÀ „œÜ¥ÜšÜ Ûܽ÷Üú Û¾ — ¡ÜÛ œÏžÜº ˆÅÜ ŸÜ¿ŠÜ¥ÜŸÜ¡Ü ¹¨ÜšÜÜ›Ü Û¾ — ¹Û÷܈ÅÜ£ú ‚܍ܣµÜ ¬Ü½ ¬Ü½¨¡Ü žÜú ¬Ü½¨ÜˆÅ ˆÅÜ ¹Û÷ܾ«Üú Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾ —

‚¹žÜ¨ÜÜÚ›Ü ©Üú¥Ü¬¡Ü ¹›Ü÷¡Ü¿ ¨Ü¼ÖܽœÜ¬Ü½¹¨Ü›ÜÀ
Ü÷¨Üܹ£ ÷ܬ¡Ü ¨ÜšÜÄ›÷ܽ ‚ܡܺ¹¨ÜÄÔÜÜ ¡Ü©Ü½Ü Ü¥ÜŸÜà —— ŸÜ›Üº 2196

Üܽ ¹›Ü÷¡Ü ŠÜº²Ü›Üܽ¿ ‡¨Ü¿ ÜÙõ½ Ü»õܽ¿ ˆÅú ¬Ü½¨ÜÜ ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ „¬Ü½ ÜÜ£ ¨Ü£ ¹ŸÜ¥Ü÷ܽ Ûÿ — ‚ܡܺ, ¹¨ÜÔÜÜ, ¡Ü©Ü ‚ܾ£ Ü¥Ü—

ˆÅ¹¨Ü ¨Ü¥¥Üº¨Ü£ Ü÷ÜÜ÷ܽ Ûÿ ¹ˆÅ ¬Ü½¨ÜÜ ‚ܾ£ ÷¡ÜÜŠÜ ¬Ü½ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ŸÜšÜº£÷ÜÜ Ü£÷Üú Û¾, ‚ܾ£ ¨Ü«ÜÜÄ ˆ½Å ¬ÜŸÜÜ›Ü Üܽ ¹›Ü¹‰Ü¥Ü ¹¨Ü©¨Ü ˆÅܽ žÜŠÜ¨ÜÜ›Ü ˆÅÜ ¬¨Ü³œÜ ¬ÜŸÜÜˆÅ£ ¬Ü½¨ÜÜ ˆÅ£÷ÜÜ Û¾, ¨ÜÛ ¨Üܬ÷Ü¨Ü ŸÜ½¿ Ú½¨Ü÷ÜÜ Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

ŸÜº‰Ü ¬Ü½ ƒÄ©¨Ü£ ˆÅÜ ÜÜœÜ, ŸÜ›Ü ¬Ü½ „¬Üˆ½Å ¹¨Ü©ÜÜ¥Ü ¬¨Ü³œÜ ˆÅÜ š¡ÜÜ›Ü ‚ܾ£ ©Ü£ú£ ¬Ü½ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆÅÜ ¹Û÷Ü ˆÅ£›ÜÜ ŸÜ›Üº«¡Ü ˆÅÜ œÜ£ŸÜ œÜº›Üú÷Ü ˆÅ÷ÜĨ¡Ü Û¾ —

Æ¡Üܽ¿ ›Ü ƒ¬Ü ŽÜ½’ú ¬Üú ÜÜ÷Ü ˆÅܽ ‚œÜ›Ü½ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ‚œÜ›ÜÜ÷ܽ Ûº‡ ¬›Ü½Û ˆÅú ¨Ü«ÜÜÄ Üܣܽ¿ ‚ܽ£ ˆÅ£½¿, ÷ÜܹˆÅ ¬ÜŸÜ¬Ü÷Ü ¬ÜŸÜÜÜ ŸÜ½¿ Û¹£¡ÜÜ¥Üú (žÜÜ÷ܼžÜܨÜ) ŽÜ¡Ü½ — ŸÜšÜº£ ¬Ü¿Ü¿šÜ Ü›Ü½ ‚ܾ£ ÛŸÜÜ£Ü œÜ»µÜÄ ¹¨ÜˆÅÜ¬Ü Ûܽ —

÷ÜÜ ‚¬ŸÜž¡ÜŸÜ¡Ü®ŸÜÜ ‚›ÜŸÜú¨ÜÜ — ¡ÜÜºÀ 4.12

Ü¥Ü ÛŸÜÜ£½ ¹¥Ü‡ £Ü½ŠÜ›Üܩ܈Š‚ܾ£ ¬¨Üܬ˜¡Ü¨ÜšÜĈŠÛܽ — ¨Ü«ÜÜÄ ˆ½Å ‚ÜŠÜŸÜ›Ü ¬Ü½ ›Ü ˆ½Å¨Ü¥Ü Ü£ÜÜ£ ˆ½Å ›Ü¡Ü½ œÜ¹£šÜÜ›Ü ¬ÜÜ÷ܽ Ûÿ ‚¹œÜ÷ܺ ¨Ü«ÜÜÄ žÜ»ŸÜÜ Ú½¨Üú ˆÅܽ œÜ»µÜÄ œÜ¹¨Ü°Ü ˆÅ£ ۟ܽ¿ ©ÜºÖ÷ÜÜ ˆ½Å œÏ¹÷Ü œÏ½¹£÷Ü ˆÅ£÷Üú Ûÿ — ¨Ü«ÜÜÄ ÛŸÜÜ£½ Üú¨Ü›Ü ˆÅÜ „¥¥ÜÜ¬Ü Û¾ ¨Ü«ÜÜÄ ÛŸÜ½¿ ¬Ü£¥Ü, ¬Üܹ÷¨ÜˆÅ ‡¨Ü¿ ¬Ü£¬Ü Ü›Üܛܽ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ¹›Ü£›÷Ü£ œÏ¡Ü÷›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ —