Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com
œÏ½ŸÜ ŸÜ¾°Üú

‚›Üº ƒÄ›ÜŸÜà ‚ܨÜÄŸÜà „Ù¾ŸÜ¾ ‚Úº ƒÄ›ÜºŸÜÃ
›ÜµÜ½››ÜºŸÜà ›ÜÜÙ܍Üà ¹¬Ü£œœÜº —

œÏ½ŸÜ Ûú ‡½¬ÜÜ žÜÜ¨Ü Û¾ ¹Ü¬Ü¬Ü¬Ü½ ŸÜ›Üº«¡Üܽ¿ ŸÜ½¿ œÜ£¬œÜ£ ŸÜ¾°Üú Ûܽ÷Üú Û¾, ¡ÜÛ Üú¨Ü›Ü ˆÅÜ ‚ŸÜ¼÷Ü Û¾, „¥¥ÜÜ¬Ü Û¾, ¬ÜŸœÜ¹îÜ Û¾ — Üú¨Ü›Ü ˆ½Å ÜÛºŸÜº‰Üú ¹¨ÜˆÅÜ¬Ü ˆ½Å ¹¥Ü‡ œÏ½ŸÜ ˆÅú žÜ»¹ŸÜ»ˆÅÜ Ûú œÏšÜÜ›Ü Ûܽ÷Üú Û¾ —

--¹œÏ¡Ü¿ ŸÜÜ ˆ¼ÅµÜº Ú½¨Ü½«Üº ¹œÏ¡Ü¿ £ÜÜ¬Üº ŸÜÜ ˆ¼ÅµÜº —
¹œÏ¡Ü¿ ¬Ü¨ÜĬ¡Ü œÜ©¡Ü÷Ü „÷Ü ©Ü»Í½ „÷ÜÜ¡Ü½Ä ——--
‚˜Ü¨ÜÄ 19.62.1

¡Ü¬÷ܺ ¬Ü¨ÜÜĹµÜ žÜ»÷ÜÜ›¡ÜÜ÷ŸÜ››Ü½¨ÜܛܺœÜ©¡Ü¹÷Ü —
¬Ü¨ÜĞܻ÷ܽ«Üº ÜÜ÷ŸÜܛܿ ÷Ü÷Üܽ ›Ü ¹¨Ü¹Ü¹ˆÅ÷¬Ü¹÷Ü ——
¡ÜÜº 40.6

Üܽ ¹¨Ü©¨Ü ˆ½Å ¬ÜžÜú ŸÜ›Üº«¡Üܽ¿ ŸÜ½¿ Ûܹ›Ü-¥ÜÜžÜ, ¬Üº‰Ü-ÚºÀ‰Ü ŸÜ½¿ žÜú ‚œÜ›Üú ‚Ü÷ŸÜÜ Ú½‰Ü÷ÜÜ Û¾ ¨ÜÛ ˆÅžÜú žÜú ¬Ü¿©Ü¡Ü ˆÅܽ œÏÜœ÷Ü ›ÜÛì Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

--œÏµÜú÷Üú£ž¡ÜܨÜ÷ÜĬ¨Ü ¹¨Ü©¨Ü½¹žÜÀ ¬Ü¹‰Ü¹žÜÀ ¬ÜÛ—-- ‚˜Ü¨ÜÄ 7-105-1

¬ÜÜ Ü›šÜº‚ܽ¿ ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü œÏ½ŸÜ ˆÅÜ ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ˆÅ£›ÜÜ Üܹۇ —

--¬ÜŸÜÜ›Üú ¨Ü ‚܈»Å¹÷ÜÀ ¬ÜŸÜÜ›ÜÜ ãÚ¡Üܹ›Ü ¨ÜÀ —-- ‚˜Ü¨ÜÄ 6.64.3

÷ܺŸÛÜ£Ü ¹›Ü©Ü¡Ü ‡ˆÅ Ûܽ ÷ܺŸÛÜ£½ ãÚ¡Ü ‡ˆÅ Ûܽ¿ —

--¬Üܡܿ œÏÜ÷ÜÀ ¬ÜܾŸÜ›Ü¬Üܽ ¨Üܽ ‚¬÷ܺ --

œÏÜ÷ÜÀ ‚ܾ£ ¬Üܡܿ ‚ÜœÜ ¥ÜܽŠÜܽ¿ ŸÜ½¿ ¬ÜܾŸÜ›Ü¬¡Ü £Û½ —

--¬Ü¿ ÜÜ›Üúš¨Ü¿ ¬Ü¿ œÜ¼¡Üš¨Ü¿ ¬Ü¿ ¨Üܽ ŸÜ›ÜÜ¿¹¬Ü ÜÜ›Ü÷ÜÜŸÜà —-- ‚˜Ü¨ÜÄ 6.64.1

œÜ£¬œÜ£ ÜÜ›Ü-œÜۍÜÜ›Ü ˆÅ£Ü½, ¹ŸÜ¥ÜˆÅ£ £Ûܽ, ÷ܺŸÛÜ£½ ŸÜ›Ü ‡ˆÅ Ûܽ —

‚¹›Ü¨ÜčܛÜú¡Ü¿ œÏ½ŸÜ ¬¨Ü³œÜŸÜà — žÜ¹Æ÷Ü ¬Ü»°Ü 51

œÏ½ŸÜ ˆÅÜ ¬¨Ü³œÜ ¨ÜܵÜú ŸÜ½¿ ›ÜÛú¿ ÜÜ¿šÜÜ ÜÜ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾ —

--©Ü°Üº¿ Ü¡Ü¹÷Ü ¬Üº¨Ü¼îÜ÷ÜÜ--

œÏ½ŸÜ žÜÜ¨Ü ÷Üܽ ©Ü°Üº ˆÅܽ žÜú Üú÷Ü ¥Ü½÷ÜÜ Û¾ —

--›ÜŸÏ÷¨Ü½›Üܽ››ÜŸÜ›÷ÜÀ œÜ£ ŠÜºµÜ ˆÅ˜Ü›Ü¾ ¬¨ÜÜ›ŠÜºµÜÜ›Üà ‰¡Üܜܡܛ÷ÜÀ —--

Üܽ ¨¡Ü¹Æ÷Ü ›ÜŸÏ÷ÜÜ ‚˜ÜÜÄ÷Üà œÏ½ŸÜžÜÜ¨Ü ¬Ü½ …¿Ü½ Ûܽ÷ܽ Ûÿ ¨Ü½ ¥ÜܽŠÜ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å ‚Ž½ ŠÜºµÜܽ¿ ˆÅܽ œÏ¹¬ÜÖ ˆÅ£÷ܽ Ú½÷ܽ Û¾¿ —

--¹©Ü«’܍ÜÜ£¿ ¹›Ü«Ü½¨Ü›÷ܽ ¹›Ü÷¡Ü¿ šÜŸÜğܛܺ¨Ï÷ÜÜÀ —-- (¨Ü›ÜœÜ¨ÜÄ ŸÜÛÜ.)

Üܽ œÏ½ŸÜžÜÜ¨Ü ¬Ü½ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ˆÅ£÷ܽ Ûÿ ¨Ü½ œÜ»¡Ü ¹©Ü«’܍ÜÜ£ú Ûÿ — Üܽ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü œÏ½ŸÜžÜÜ¨Ü ¬Ü½ ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ˆÅ£÷ܽ Ûÿ „›ÜˆÅÜ ãÚ¡Ü ¹›ÜŸÜÄ¥Ü ˆÅ²µÜÜŸÜ¡Ü ‚ܾ£ ©ÜºÖ Ûܽ÷ÜÜ Û¾ — œÏ½ŸÜ žÜÜ¨Ü ý½«Ø÷ÜÜ ˆÅÜ œÏ÷ÜúˆÅ Û¾, ‚ܾ£ œÏ½ŸÜžÜÜ¨Ü ¬Ü½ ‚ܜ܈Åú ¬Ü¿œÜ»µÜÄ ˆÅÜ¡ÜĜϵÜÜ¥Üú „Ü÷ÜÜ ‡¨Ü¿ œÜ¹¨Ü°Ü÷ÜÜ ¬Ü½ œÜ¹£œÜ»µÜÄ ÛܽŠÜú, ‚ܾ£ ŸÜܛܨÜ÷ÜÜ ÷ÜžÜú ¬ÜÜ½ ‚˜Üܽô ŸÜ½¿ ûťܨÜ÷Üú ÛܽŠÜú ÜÜ ÛŸÜ ‚œÜ›Ü½ œÏ½ŸÜ ˆÅܽ ‚›¡Ü ˆ½Å ¬›Ü½Û ¬Ü½ ÜܽÙõ Ú½¿ —

ãÚ¡Ü¿ ÷¨Ü½ ÜÜ›Üܹ÷Ü œÏú¹÷Ü¡ÜܽŠÜ¿ œÜ£¬œÜ£ŸÜ —-- žÜ¨ÜžÜ»¹÷Ü

œÜ£¬œÜ£ œÏ½ŸÜ ˆ½Å £Û¬¡Ü ˆÅܽ ãÚ¡Ü Ûú ÜÜ›Ü ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾ —

--¨Ü¬Ü¹›÷Ü ¹Û œÏ½¹ŸµÜ ŠÜºµÜÜ ›Ü ¨Ü¬÷Ü»¹÷Ü — - 5

ŠÜºµÜܽ¿ ˆÅÜ ‚ÜšÜÜ£ œÏ½ŸÜ Ûܽ÷ÜÜ Û¾ ¨Ü¬÷ܺ ¹¨Ü©Ü½«Ü ›ÜÛì —

--¨¡Ü¹÷ܫ܏ܹ÷Ü œÜÚܘÜÜÄ›ÜÜ›÷Ü£À ˆÅܽs¹œÜ Û½÷ܺÀ -- — žÜ¨ÜžÜ»¹÷Ü

ˆÅܽƒÄ žÜú÷Ü£ú ˆÅÜ£µÜ Ûú œÜÚܘÜܽô ŸÜ½¿ œÏ½ŸÜ žÜÜ¨Ü „÷œÜ››Ü ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ —

œÜÜ£¬œÜ¹£ˆÅ œÏ½ŸÜ Ûú ¬ÜžÜú ‚ܛܛÚܽ¿ ˆÅÜ ¹©Ü£Ü½ŸÜ¹µÜ Û¾, ¬ÜÜŠÜ£ Û¾ —

-- ›Ü ¬Ü ¬Ü‰ÜÜ ¡Üܽ ›Ü ÚÚܹ÷Ü ¬Ü‰¡Ü½ —-- †Š¨Ü½Ú

¹Ü¬Ü›Ü½ ‚œÜ›Ü½ ¹ŸÜ°Ü ¬Ü½ œÜ»µÜijœÜ½µÜ œÏú¹÷Ü ›ÜÛì ˆÅú Û¾, ¨ÜÛ ¬ÜÜÜ ¹ŸÜ°Ü Ûú ›ÜÛì Û¾ — œÏú¹÷Ü ‚˜ÜÜÄ÷Üà ڻ¬Ü£½ ¨¡Ü¹Æ÷Ü¡Üܽ¿ ˆ½ÅÅ ¬ÜÜ˜Ü œÏ½ŸÜœÜ»¨ÜĈЍ¡Ü¨ÜÛÜ£ ˆÅ£›ÜÜ ‡ˆÅ ‡½¬ÜÜ ‚ŸÜ»¥¡Ü ¨Ü£ÚÜ›Ü Û¾, œÏ½ŸÜ ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅÜ ‡ˆÅ ¬Ü¿ŠÏÛµÜú¡Ü ŠÜºµÜ Û¾ Æ¡Üܽ¿¹ˆÅ œÏ½ŸÜ ŸÜ½¿ ‚Ü÷ŸÜÜ ˆÅú ¨¡Üܜ܈Å÷ÜÜ ¹¨ÜÔÜŸÜÜ›Ü £Û÷Üú Û¾ — œÏ½ŸÜ œÜ¹¨Ü°Ü ÷ܘÜÜ ¨¡Üܜ܈ŠÛܽ÷ÜÜ Û¾ œÏ½ŸÜ ŸÜ½¿ ÷ܜܬ¡ÜÜ, ¬Ü½¨ÜÜ, ®ÜŸÜÜ, ¬Ü¹Û«µÜº÷ÜÜ, „ÚÜ£÷ÜÜ, ÷¡ÜÜŠÜ ÷ܘÜÜ œÜ£Ü½œÜˆÅÜ£ ‚›÷ܹ›ÜĹÛ÷Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —œÏ½ŸÜ ˆÅú œÏŠÜ܁õ÷ÜÜ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ ¬ÜŸÜœÜÄµÜ ˆÅú žÜܨܛÜÜ ãÚ¡Ü ŸÜ½¿ „Ø÷Üú Û¾ — ˆºÅŽ ‚¬ÜÜšÜÜ£µÜ ˆÅ£ ŠÜºÜ£›Ü½ ˆÅú „÷ˆÅµØÜ, ¥Ü¥ÜˆÅ ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ Ü›Ü÷Üú Û¾ — Üܽ œÜÜ£¬œÜ¹£ˆÅ ¬›Ü½Û ¬Ü»°Ü ˆÅܽ ´õ÷ÜÜ œÏÚÜ›Ü ˆÅ£›Ü½ ŸÜ½¿ ¬ÜÛܡ܈ŠÛܽ÷Üú Û¾ — ‚Ü›Ü›Ú ©Üܹ›÷Ü ‡¨Ü¿ ŸÜšÜº¹£ŸÜÜ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ ãÚ¡Ü œÏûºÅ¥¥Ü Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾ —

--œÏÜ¡ÜÀ œÏܵܞܼ÷ÜÜ¿ œÏ½ŸÜܵܟܛ÷Ü£½µÜ ›ÜÜ›¡Ü×›šÜ›ÜŸÜ¹¬÷Ü —--

œÏܹµÜ¡Üܽ¿ ˆ½Å ¹¥Ü‡ œÏ½ŸÜ ˆÅܽ ŽÜ½ÙõˆÅ£ ˆÅܽƒÄ Ú»¬Ü£Ü Ü›šÜ›Ü ›ÜÛì Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

--¹œÏ¡ÜÀ ¬ÜŸÜÜ›ÜÜ›ÜÜ¿ žÜ»¡ÜܬܟÜà — -- ‚˜Ü¨ÜÄ 17.1.5

ŸÜ¾¿ ¬ÜžÜú ¥ÜܽŠÜܽ¿ ˆÅÜ ¹œÏ¡Ü Ü›Ü»¿ ‚˜ÜÜÄ÷Üà ¬ÜžÜú ‚œÜ›Ü½ œÏ½ŸÜœÜÜ©Ü ŸÜ½¿ ŸÜºÜ½ ÜÜ¿šÜ ¥Ü½¿ — žÜŠÜ¨ÜÜ›Üà ÜºÖ ›Ü½ œÏ½ŸÜ ˆÅܽ Ûú ŸÜܛܨÜ÷ÜÜ ˆÅÛÜ Û¾ —

--žÜÍ¿ ÷Ü¬Ü¡Ü ¬ÜºŸÜܛܺ«Ü¬¡Ü ˆÅ˜ÜŸÜœ¡Ü½ˆ¿Å ¹Û ÷Ü÷œÏÜœ¡Ü÷ܽ — -- žÜ¨ÜžÜ»¹÷Ü

Üܽ ŸÜ›Üº«¡Ü ŸÜ½¿ „¬Ü ‚¹×÷Üú¡Ü œÏ½ŸÜ ˆÅܽ œÜÜ ¥Ü½÷ÜÜ Û¾ ‚˜ÜÜÄ÷ܼ ¬ÜÜˆÅÜ ¹œÏ¡Ü Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾ ¨Üܬ÷Ü¨Ü ŸÜ½¿ „¬Üú ˆÅÜ Üú¨Ü›Ü ¬ÜûÅ¥Ü Û¾ ¬ÜŸÜ¼Ö Û¾ —

žÜŠÜ¨ÜÜ›Üà ÜºÖ ›Ü½ ˆÅÛÜ Û¾À-

--‡¨Ü¿ ¬ÜÜ½¬Üº œÜܵܽ¬Ü» ¬ÜÜ÷˜Ü ˆºÅ¬Ü¥Üܽ ¹¬Ü¡Üܹ÷Ü —--

÷ܺŸÜ ¬Ü¨ÜÄ°Ü ¬Ü¨ÜÄÚÜ ¬ÜÜˆ½Å œÏ¹÷Ü ¬›Ü½ÛžÜÜ¨Ü £‰Üܽ —