Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com
œÏžÜº ŸÜ¹ÛŸÜÜ

¹œÜ£¹¨ÜœÜà œÜ½²ÙÃ.ˆÅÙ¥Üà ›Üú›Úº¨Ü£Ã ›Üú›ÚÜ£Ã
ƒ£¾¨Ü›Üà ‚¹Ù ©Ü½£ÜÚܣà —

Û½ ¹œÏ¡Ü œÜÜØˆÅܽ — ‡ˆÅ žÜ¨Ü¬ÜÜŠÜ£ Û¾ œÜ£ŸÜÜ÷ŸÜÜ ›Ü½ ŸÜ›Üº«¡Ü ŸÜ½¿ žÜÜ¨Ü ˆÅÜ ¬ÜÜŠÜ£ ¹Ú¡ÜÜ Û¾, ‚˜ÜÜÄ÷Üà ¬Üº›Ú£÷ÜÜ œÜ»µÜÄ ¹¨ÜÜܣܽ¿ ˆÅÜ ‡ˆÅ ‰ÜÜÜ›ÜÜ — žÜܨÜ-¬ÜÜŠÜ£ ˆÅú ›ÜܾˆÅÜ ¬Ü½ Ûú ¡ÜÛ žÜ¨Ü ¬ÜÜŠÜ£ œÜÜ£ ¹ˆÅ¡ÜÜ ÜÜ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾— ‚Ž½ žÜÜ¨Ü Ûú ›Ü Ûܽ¿ ÷Üܽ ˆ¾Å¬Üú žÜú œÏܘÜÄ›ÜÜ-œÜ»ÜÜ Æ¡Üܽ¿ ›Ü ˆÅ£½¿ ¨ÜÛ ‚šÜ»£Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾— ‚šÜ»£½-ŸÜ›Ü ¬Ü½ ¡ÜÛ žÜ¨Ü¬ÜÜŠÜ£ ˆ¾Å¬Ü½ œÜÜ£ ¹ˆÅ¡ÜÜ ÜÜ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾, ¬ÜܽÜ›Ü½ ˆÅú ÜÜ÷Ü Û¾, ¬Ü¿¬ÜÜ£ ˆ½Å žÜܨÜܽ¿ ŸÜ½¿ ‚ÜÚŸÜú ƒ÷Ü›ÜÜ Ù»Ü ÜÜ÷ÜÜ Û¾ ¹ˆÅ „¬Ü½ Ú»¬Ü£ú ÜÜ÷Üܽ¿ ˆÅܽ ¬ÜܽÜ›Ü½ Üܛܛܽ ˆÅÜ ¬ÜŸÜ¡Ü Ûú ›ÜÛì ¹ŸÜ¥Ü÷ÜÜ Û¾— ÜÙõú ¹¨Ü¹Ü°Ü ¹¬˜Ü¹÷Ü Ûܽ ÜÜ÷Üú Û¾ ÛŸÜÜ£ú, ¡Ü¹Ú ÛŸÜ ¬ÜŸÜÜ½÷ܽ Ûÿ ÷Üܽ ¨ÜÛ ÛŸÜÜ£ú žÜ»¥Ü ÛܽŠÜú, ‡ˆÅ ÜÙõÜ ‚±ÜÜ›Ü ÛܽŠÜÜ, ¡Ü¹Ú žÜÜ¨Ü ©ÜºÖ ›Ü Ûܽ ÷Üܽ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ¬ÜÜ ˆºÅŽ ¨¡Ü˜ÜÄ Û¾—

÷¨Ü¿ ›Ü À ¬ÜܽŸÜ ¹¨Ü©¨Ü÷Üܽ £®ÜÜ £ÜÜ››ÜšÜÜ¡Ü÷ÜÀ —
›Ü ¹£«¡Ü½÷ÜÜ ÷¨ÜܨÜ÷ÜÀ ¬Ü‰ÜÜ —
†. 1-91-8

Û½ œÜ£ŸÜ¹œÜ÷ÜÜ ¬ÜܽŸÜ — ‚ÜœÜ Ûú ƒ¬Ü ¬ÜŸœÜ»µÜÄ ¹¨Ü©¨Ü ˆ½Å œÜ¹÷Ü Û¾, œÏˆÅܩ܈ŠÛÿ— ‚œÜ›Üú ƒ¬Ü œÏžÜÜ ×Ü£Ü ŸÜ½£ú £®ÜÜ ˆÅ£½¿—

žÜÜ¨Ü ˆÅú ‡ˆÅÜŠÏ÷ÜÜ ‚›÷Ü£Ü½÷Ü›ÜÜ ˆÅÜ ×Ü£ ‰Üܽ¥Ü÷Üú Û¾—

Ú¾¹›ÜˆÅ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ žÜ¹Æ÷Ü ˆ½Å „››Ü¡Ü›Ü ˆ½Å ¹¥Ü‡ ¹Ü›Ü ¬Ü÷Üà žÜܨÜܽ¿ ˆ½Å ¬ÜÜŠÜ£ ˆÅú ŸÜ¹µÜ¡Üܽ¿ ˆÅܽ ‚œÜ›Ü½ áÚ œÜ’¥Ü ŸÜ½¿ £‰Ü›ÜÜ Üܹۇ „¬Ü½ ŽÜ½Ùõ ÛŸÜ ¬ÜÜ¿¬Üܹ£ˆÅ ©Ü¹Æ÷Ü ˆ½Å „››Ü¡Ü›Ü ˆ½Å ¹¥Ü‡ žÜܨÜܽ¿ (ŸÜ»¥¡Üܽ¿ œÜ¾¬Üܽ¿) ˆ½Å ¬ÜÜŠÜ£ ˆÅú ŸÜ¹µÜ¡Üܽ¿ ˆÅܽ ÜܽÙõ›Ü½ ŸÜ½¿ Ûú ‚œÜ›Ü½ Üú¨Ü›Ü ˆÅÜ ŸÜÛÜ›Üà ¥Ü®¡Ü ¬ÜŸÜÜ Ü¾Ø÷ܽ Ûÿ — ‚÷ÜÀ ÛŸÜÜ£ú ŠÜ¹÷ܹ¨Ü¹šÜ¡Üܽ¿ ˆÅÜ ¬ÜÜ£Ü ˆÅÜ¡ÜÄÇÅŸÜ ƒ›Ü žÜÜ¨Ü (œÜ¾¬Üܽ ˆ½Å ‰Ü½¥Ü) ŸÜ½¿ Ûú £ŸÜ ÜÜ÷ÜÜ Û¾ — £ŸÜ›ÜÜ ˜ÜÜ £Ü ŸÜ½¿, £ŸÜ ŸÜ½¿ ŠÜŸÜ ŸÜ½¿ — ‚Ü½Û œÏÜºÖ œÜÜØˆÅܽ ¬ÜܽÜܽ, „ØÜ½ ‚ܾ£ ¨Üܬ÷ܹ¨ÜˆÅÜ÷ÜÜ ˆÅܽ ÜÜ›Üܽ — Üú¨Ü›Ü œÜ˜Ü ˆÅܽ œÏ©Ü¬÷Ü ˆÅ£Ü½, „¬ÜŸÜ½¿ œÏˆÅÜ©Ü ˆÅ£Ü½—

¡Ü›ŸÜ½ ¹ŽÍ¿ Ü®Üº«Üܽ áڡܬ¡Ü ŸÜ›Ü¬Üܽ ¨Üܹ÷Ü÷ܼµµÜ¿ Ü¼Û¬œÜ¹÷ܟܽô ÷ÜÚà ښÜÜ÷ܺ —
©Ü››Üܽ žÜ¨Ü÷ܺ žÜº¨Ü›Ü¬¡Ü ¡Ü¬œÜ¹÷ÜÀ —
¡ÜÜº.36/2

Û½ Ü¼Û¹¬œÜ¹÷Ü — ŸÜ½£½ ¬ÜÛܡ܈ŠœÏžÜܽ — ŸÜ½£½ ŸÜ›Ü áÚ¡Ü ŸÜ½¿ Üܽ ˆÅŸÜú Û¾ „¬Ü½ ‚ÜœÜ œÜ»£Ü ˆÅ£½¿, ‚ܾ£ ۟ܽ¿ ©ÜÜ¿¹÷Ü œÏÚÜ›Ü ˆÅ£½¿ —

œÏžÜº žÜ¹Æ÷Ü ˆ½Å ¹Ü›ÜÜ žÜ¨Ü¬ÜÜŠÜ£ œÜÜ£ Ûܽ›ÜÜ ˆÅ¹Ø›Ü Û¾—

-¬Ü½¨ÜˆÅ ¬Ü½¨¡Ü žÜÜ¨Ü ¹Ü›Üº žÜ¨Ü ›Ü ÷ܹ£… „£ŠÜ¹£ -

žÜÆ÷Ü ˆÅܽ ÜÜ ¬Ü¨ÜÄ°Ü £ÜŸÜ Ûú £ÜŸÜ ¹Ú‰ÜÜƒÄ Ú½, œÏžÜº -ŸÜ¹ÛŸÜÜ ˆÅÜ Ú©ÜÄ›Ü Ûܽ ÜÜ¡Ü, ÷ÜÜ „¬ÜˆÅú žÜ¹Æ÷Ü œÜ»µÜÄ Ûܽ÷Üú Û¾— ¨ÜÛ ¹›Ü£›÷Ü£ žÜ¹Æ÷Ü ŸÜ½¿ Ù»ÜˆÅ£ œÏžÜº ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü ‡ˆÅ ³œÜ Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾— ‚›Üº¹Ú›Ü Üõ¹Û ‚›ÜºŠÏÛ ÷Üܽ£½ — ÷¨Ü¿ °ÜÜ÷ÜÜ ÷Ü£µÜ½ Ü½÷¡Üܽ žÜ» À — ¨ÜÛú œÜ£ŸÜ¹œÜ÷ÜÜ Û¾ ¨ÜÛú £®ÜˆÅ Û¾, ‚ܾ£ ¨ÜÛú Üܛܛܽ ¡ÜÜ½Š¡Ü Û¾ — ƒ¬Ü žÜ¨Ü¬ÜÜŠÜ£ ˆÅܽ œÜÜ£ œÜܛܽ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ¨ÜÛú ‡ˆÅ ŸÜÜ°Ü ›ÜܾˆÅÜ Û¾— ¨ÜÛ œÏžÜº Ûú œÜÜ£ ¥ÜŠÜÜ÷ÜÜ Û¾ œÜ£ ÷ÜžÜú ÜÜ ÛŸÜ ŸÜ½¿ „ÚÜîÜ žÜܨÜܽ¿ ˆÅÜ Ü£›ÜÜ Ü£÷ÜÜ Ûܽ—

‚Лܽ ¬Ü¹ŸÜšÜŸÜÜÛÜ«ÜÄ Ü¼Û÷ܽ ÜÜ÷ܨܽڬܽ —
¬Ü ŸÜ½¿ ýÖÜ©Ü ŸÜ½šÜÜ©Ü ÜÜ÷ܨܽÚÜÀ œÏ ¡ÜÚ÷ܺ ——
‚˜Ü¨ÜÄ 19/64/1

Û½ œÏžÜܨÜÜ›Üà œÏžÜº— ÷ܺŸÛÜ£ú ‚¹Š›Ü ˆÅú ‚ÜÜ ŸÜÿ ¬Ü¹ŸÜšÜÜ ÛÁ»¿, ÷ܺŸÜ ŸÜºÜ½ ‚œÜ›ÜÜ ¥Üܽ, Û½ ŸÜÛÜ›Üà — ÷ܺŸÜ ŸÜºÜ½ ýÖÜ ¨Ü ŸÜ½šÜÜ œÏÚÜ›Ü ˆÅ£Ü½ — ŸÜÿ ýÖܥܺ ¨Ü ŸÜ½šÜܨÜú Ü›ÜˆÅ£ ÷ܺŸÜ¬ÜÜ ŸÜ¹ÛŸÜܨÜÜ›Üà Ü›Ü ÜÜ…¿ —

žÜܨܛÜÜ ŸÜ½¿ ‚œÜ¹£¹ŸÜ÷Ü Ü¥Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾— ¬ÜºžÜܨܛÜÜ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ Ûú ÛŸÜÜ£ú ¬ÜŸÜ¬÷Ü ©Ü¹Æ÷Ü¡ÜÜ ‚›ÜÜܛܽ ŸÜ½¿ œÏ¨ÜܹÛ÷Ü Ûܽ›Ü½ ¥ÜŠÜ÷Üú Û¾— žÜܨܛÜÜ ˆÅÜ ¬Üܟܘ¡ÜÄ ‚›Ü›÷Ü Û¾, ¬Üܹ÷¨ÜˆÅ œÜº³«Ü žÜܨܛÜÜ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ Ûú áÚ¡Ü œÜ¹£¨Ü÷ÜÄ›Ü ˆÅ£ ¬ÜˆÅ÷ܽ Û¾— ¨Ü¹©Ü«Ø ŸÜº¹›Ü ˆÅÛ÷ܽ Û¾ À-

‚ŸÜ¼÷Ü¿ ¹¨Ü«Ü¿ ¡Üܹ÷Ü ¬ÜÚ¾¨Üܟܼ÷Ü ¨Ü½Ú›ÜÜ÷Üà —
©Ü°Üº¹ŸÜ°Ü÷¨ÜŸÜÜ¡Üܹ÷Ü ¹ŸÜ°Ü¬Ü¿¹¨Ü¹îÜ šÜÜ£µÜÜ÷Ü×

œÜ¹¨Ü°ÜŸÜ›ÜÜ ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ¬Ü½ ‹Üܽ£ ©Ü°Üº ˆ½Å œÏ¹÷Ü ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ¹ŸÜ°Ü÷ÜÜ ˆÅú žÜܨܛÜÜ ´õ ˆÅ£ ¥Ü½›Ü½ ¬Ü½ ¨ÜÛ ¹ŸÜ°Ü Ü›Ü ÜÜ÷ÜÜ Û¾— œÏžÜº ˆ¼ÅœÜÜ ¬Ü½ ÷Üܽ ‚¬ÜŸžÜ¨Ü žÜú ¬ÜžÜ¨Ü Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾—

ŸÜ»»ˆÅ Ûܽ¿¹Û ¨Ü܍ÜÜ¥Ü œÜ¿ŠÜº Üõƒ ¹ŠÜ¹£ —
Üܬܺ ˆ¼ÅœÜÜ ¬Üܽ Ú¡ÜÜ¥Ü, ͨ܄ ¬ÜˆÅ¥Ü ˆÅ¹¥ÜŸÜ¥Ü ÚÛ›Ü —

¨ÜÛ œ¡ÜÜ£Ü žÜÆ÷Ü œÜ£ŸÜÜ÷ŸÜÜ ˆÅ½ ‚¹÷ܹ£Æ÷Ü ¹ˆÅ¬Üú ‚›¡Ü ˆÅÜ ¬ÜÛÜ£Ü ›ÜÛì ÜÜÛ÷ÜÜ Û¾, ‚ܾ£ ¬ÜÜÜ žÜÆ÷Ü žÜú ¨ÜÛú Ûܽ÷ÜÜ Û¾ Üܽ œÏžÜº ˆ½Å ¹¬Ü¨ÜÜ¡Ü ¹ˆÅ¬Üú ‚›¡Ü ¬Ü½ ˆÅܽƒÄ ‚Ü©ÜÜ Ûú ›ÜÛì ˆÅ£÷ÜÜ Û¾— žÜŠÜ¨ÜÜ›Üà ŸÜ½¿ Ûú „›ÜˆÅú ŠÜ¹÷Ü œÏܹœ÷Ü, ¹¬Ü¹Ö ¬ÜžÜú ˆºÅŽ Ûܽ÷Üú Û¾— ŸÜšÜº£ žÜܨܛÜÜ ¬Ü½ ¡Ü¹Ú žÜŠÜ¨ÜÜ›Ü ˆÅú žÜ¹Æ÷Ü ŸÜ½¿ š¡ÜÜ›Ü ¥ÜŠÜÜ¡ÜÜ Ü܇ ÷Üܽ ‡½¹ÛˆÅ ‚ܾ£ œÜÜ£¥Üܾ¹ˆÅˆÅ Úܽ›Üܽ¿ ¬Üº‰Üܽ¿ ˆÅܽ œÏܵÜú œÏÜœ÷Ü ˆÅ£ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾—

¹¨Ü©¨Üܹ›Ü Ú½¨Ü ¬Ü¹¨Ü÷ÜںĹ£÷Üܹ›Ü œÜ£Ü¬Üº¨Ü —
¡ÜÚà žÜÍ¿ ÷Ü››Ü ‚ܬܺ¨Ü ——
†ŠÜà 5.82.5 ¡ÜÜº 30.31

Û½ œÏ½£ˆÅ ¬Ü¨ÜܽÄ÷œÜÜڈŠڽ¨Ü, ÛŸÜÜ£½ ¬ÜžÜú Úº£ÜÜ£µÜܽ¿ , œÜÜœÜܽ¿ ˆÅܽ ›Ü«’ ˆÅ£ Úܽ ‚ܾ£ Üܽ ˆÅ¥¡Üܵ܈ÅÜ£ú ŠÜºµÜ Ûÿ ¨ÜÛ ÛŸÜ½¿ œÏÜœ÷Ü ˆÅ£Ü‚ܽ —

žÜÜ›Ü, œÜ»Ü›Ü, ŸÜ›Ü›Ü, ˆÅ˜Ü›Ü ‚ܾ£ ¹Ü›÷Ü›Ü ¬Ü½ žÜÆ÷Ü ˆÅÜ ¹ÜîÜ œÏ¬Ü››Ü Ûܽ ŸÜ›Ü ¹‰Ü¥Ü „Ø÷ÜÜ Û¾ — œÏžÜº ¹ŸÜ¥Ü›Ü½ ˆÅÜ ‚œÜ»¨ÜÄ ‚Ü›Ü›Ú ‚›ÜºžÜ¨Ü ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ —

ŸÜÛú£¬¡Ü œÏµÜú÷Ü¡ÜÀ œÜ»¨ÜúIJ÷Ü œÏ©Ü¬÷Ü¡ÜÀ — ›Üܬ¡Ü ®Üú¡Ü›÷Ü …÷Ü¡ÜÀ —— †ŠÜà 6.45.3

ÛŸÜÜ£Ü ˆÅ¥¡ÜÜµÜ ƒ¬Üú ŸÜ½¿ Ûÿ ¹ˆÅ ۟ܽ¿ ¬ÜÚÜ ¹¨Ü©¨ÜÜ¬Ü £Û½ ¹ˆÅ žÜŠÜ¨ÜÜ›Ü ¬ÜÜˆ½Å £®ÜˆÅ Ûÿ — œÏžÜº ×Ü£Ü ƒ¬Ü ¹¨Ü©¨Ü ˆÅú £Ü›ÜÜ ˆÅÜ ‡ˆÅ ŸÜÜ°Ü „Ó½©¡Ü ÛŸÜÜ£Ü ˆÅ¥¡ÜÜµÜ Û¾ — ‚÷ÜÀ ۟ܽ¿ œÏ¹÷ÜœÜ¥Ü „¬Ü ¹¨Ü©¨Ü £Ü¹¡Ü÷ÜÜ ˆÅܽ ‚œÜ›Ü½ ãÚ¡Ü ŸÜ½¿ ¬˜ÜÜ›Ü Ú½÷ܽ Ûº‡ ¬ŸÜ£µÜ ˆÅ£›ÜÜ Üܹۡܽ —