Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com

œÜ÷›Üú œÏ¹÷Ü«ØÜ

ŸÜ›Ü¾îÜÆˆÅ ŸÜܵÜºÙ¾¡Ü¥Üà ‚ܹˆÅîܣà ˆÅܽµÙÜ›ÜÃ
¨Ü¥ÜîÜÆˆÅÜ¥Üà ¨ÜÜ¥ÜÃÆˆ¾Å÷Üà ÷ܺµÜ¾ —

‚œÜ›Ü½ œÜ¹÷Ü ˆÅú ‚Ü¡Ü ˆ½Å ‚›Üº¬ÜÜ£ ÷ܘÜÜ ¬Üܹ÷¨Ü›Üº žÜÜ¨Ü ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü Üܽ œÜ÷›Üú ‹Ü£ ˆÅÜ ¹›Ü¨ÜÜÄÛ ˆÅ£÷Üú Û¾ ¨ÜÛú ¨Üܬ÷Ü¨Ü ŸÜ½¿ ¬Üº¡ÜÜ½Š¡Ü œÜ÷›Üú Û¾ —

¹¨Ü±Ü œÜÜØˆÅܽ — ¬°Üú ˆÅܽ œÏ¬Ü››Ü÷ÜÜ œÜ»¨ÜĈЋܣ ˆÅÜ ˆÅÜŸÜ ¬ÜŸœÜ››Ü ˆÅ£›ÜÜ Üܹۇ, ¬ÜÜ˜Ü Ûú ‚¹šÜˆÅ ¨¡Ü¡Ü ›Ü ˆÅ£÷ܽ Ûº‡ ‹Ü£ ˆÅÜ ‚ŽÜ ¹›Ü¨ÜÜÄÛ ˆÅ£›ÜÜ Üܹۇ —

--¬Üº¬Ü¿Æˆ¼Å÷ÜܽœÜ¬ˆÅ£¡ÜÜ ¨¡Ü¡Ü½ ÜܟܺÆ÷Ü Û¬÷Ü¡ÜÜ -- ŸÜ›Üº. 5.150

--ŠÜ¼ÛÜ ¨Ü¾ œÜ÷›Ü¡Ü¾ œÏ¹÷Ü«ØÜ--

œÜ÷›Üú Ûú ‹Ü£ ˆÅú œÏ¹÷Ü«ØÜ Û¾ —

›ÜÜ¡ÜܬܡÜܹŸÜ žÜ÷ÜÜÄ£¿ ˆºÅ’ºŸÜܘܽôs¹œÜ ¬Ü¨ÜÄÚÜ — ŸÜÛÜ. 123.19

‹Ü£ ˆ½Å œÜÜ¥Ü›Ü œÜܽ«ÜµÜ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ŸÜÿ „›Û½¿ ˆÅžÜú žÜú ÷Ü¿ŠÜ ›ÜÛì ˆÅ£÷Üú —

¡Ü÷Üà žÜ÷ܺģ½¨Ü ¹Û÷ܹŸÜŽ¹›÷Ü ÷Ü÷ˆÅ¥Ü°ÜŸÜÃ
¡ÜÚ½÷Ü÷Üà ÜŠÜ¹÷Ü œÜºµ¡Üˆ¼Å÷Üܽ ¥ÜžÜ›÷ܽ — 
Üܵܯ¡Ü 2

Üܡܽڬ÷Ü¿ ŸÜ‹Ü¨Ü›÷¬Ü½Úº ¡Üܽ¹›ÜÀ— †ˆÃÅ. 3.53.4

¬°Üú Ûú ‹Ü£ ˆÅú ¬Ü¨Ü½Ä¬Ü¨ÜÜÄ Û¾, ‹Ü£ ˆÅÜ ¬ÜŸÜ¬÷Ü „îÜ£Úܹ¡Ü÷¨Ü ¬°Üú œÜ£ £Û÷ÜÜ Û¾ ‚ܾ£ „¬Üú ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ ŠÜ¼Û ©ÜܽžÜܡܟÜÜ›Ü £Û÷ÜÜ Û¾ — ŠÜ¼Û¬˜Ü ˆÅú ‚ÜšÜÜ£ ¹©Ü¥ÜÜ ›ÜÜ£ú Û¾, œÜ¹£¨ÜÜ£ ˆÅú ŸÜ¹ÛŸÜÜ ˆÅÜ ŸÜ»¥Ü ›ÜÜ£ú Û¾ — ˆºÅ¥Ü ˆÅÜ ‚܍ÜÜ£, ŠÜܾ£¨Ü, ŸÜ¡ÜÜÄÚÜ, ˆÅú¹÷ÜÄ ¬ÜžÜú ˆºÅŽ ¬°Üú ˆ½Å ›Üú¹÷ܜܻ¨ÜĈŠ‚܍ܣµÜ œÜ£ ¹›ÜžÜÄ£ ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ — ‚Ü¡Ü ˆ½Å ‚›Üº¬ÜÜ£ ¬ÜÚ܍ÜÜ£ œÜ»¨ÜĈй›Ü¨ÜÜÄÛ ˆÅ£›Ü½ ¬Ü½ œÜ¹£¨ÜÜ£ ˆÅܽ ¡Ü©Ü ‚ܾ£ ¬ÜŸŸÜÜ›Ü ¹ŸÜ¥Ü÷ÜÜ Û¾ — ¹ˆÅ¬Üú žÜú œÜ¹£¨ÜÜ£ ˆÅú …¿ÜÜƒÄ ˆÅÜ ‚ÜšÜÜ£ œÜ÷›Üú ×Ü£Ü ¬ÜÒºµÜܽ¿ ˆÅÜ œÜÜ¥Ü›Ü Û¾ — œÜ÷›Üú ˆÅú Ûú „ÚÜîÜ ‡¨Ü¿ ŸÜ¿ŠÜ¥ÜŸÜ¡Üú žÜܨܛÜÜ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ Ûú ‚ܡܺ œÜ¡ÜÄ›÷Ü œÜ¹£¨ÜÜ£ £ŸÜµÜú¡Ü ‡¨Ü¿ „¨Ü¥Ü £Û÷ÜÜ Û¾ — ƒ¬Ü½ ©ÜÚܽ¿ ŸÜ½¿ ˆÅÛ›ÜÜ ˆÅ¹Ø›Ü Û¾ —

--ÜÜ¡ÜÜ œÜ÷¡Ü½ ŸÜšÜº¨Ü÷Üì ¨Ü܍ܿ ¨ÜÚ÷ܺ ©Üܹ›÷ܨÜÜŸÜà —-- ‚˜Ü¨ÜÄ 3.30.2

œÜº°Ü¬Ü»À œÜ܈ŠˆºÅ©Ü¥ÜÜ œÜ¹¨Ü°ÜÜ Ü œÜ¹÷ܨÏ÷ÜÜ —

œÜÐÜÜ®Üú œÜ¿ÜœÜ¾À ›ÜÜ£ú žÜº¹¨Ü ¬Ü¿¡Üܹ÷Ü ŠÜܾ£¨ÜŸÜà ——

œÜº°Ü¨Ü÷Üú, œÜ܈ŠœÏ¨ÜúµÜ, œÜ¹¨Ü°Ü, œÜ¹÷ܨÏ÷ÜÜ, œ¡ÜÜ£ú (¬Üº›Ú£ú) ƒ›Ü œÜÜ¿Ü --œÜˆÅÜ£-- ¡ÜºÆ÷Ü ›ÜÜ£ú ¬ÜŸÜÜÜ ŸÜ½¿ ŠÜܾ£¨Ü œÏÜœ÷Ü ˆÅ£÷Üú Û¾ —

œÜ÷›Üú œÜ¹÷Ü ¬Ü½ ŸÜšÜº£ ‡¨Ü¿ ©Üܹ›÷Ü œÏÚÜ›Ü ˆÅ£›Ü½ ¨ÜÜ¥Üú ¨ÜܵÜú Üܽ¥Ü½ — ¨Ü¥¥Üº¨Ü£ ›Ü½ ¬ÜÒºµÜ ¨Ü ¬Üº¡ÜÜ½Š¡Ü œÜ÷›Üú ˆÅú ÜÜÜÄ ˆÅú Û¾, ¬ÜŸÜÜÜ ŸÜ½¿ ¬ÜŸŸÜÜ›Ü ˆ½Å ¹¥Ü‡ Ûú ۟ܛܽ ¬°Üú ˆÅܽ Ú½¨Üú ˆ½Å ³œÜ ŸÜ½¿ œÏ¹÷ܹ«Ø÷Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ Û¾ — ÛŸÜÜ£½ ©Üܬ°Üܽ¿ ŸÜ½¿ ¹¬°Ü¡Üܽ¿ ˆÅܽ ©Ü¹Æ÷Ü ˆ½Å ¹¨Ü¹žÜ››Ü ³œÜܽ¿ ŸÜ½¿ œÜ»¹Ü÷Ü ‡¨Ü¿ ¬ÜŸŸÜܹ›Ü÷Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ ŠÜ¡ÜÜ Û¾ —¨Ü½Úܽ¿ ¬Ü½ ¥Ü½ˆÅ£ ¬ÜŸÜ¬÷Ü ¬ÜܹÛ÷¡Ü ŸÜ½¿ ›ÜÜ£ú ˆ½Å ¹›Ü«ØÜŸÜ¡Ü Üú¨Ü›Ü, ˆÅŸÜÄØ ¨¡Ü¹Æ÷Ü÷¨Ü, ÷¡ÜÜŠÜ, ÷ÜœÜ ‚ܾ£ „÷¬ÜŠÜÄ ‚Ü¹Ú ŠÜºµÜܽ¿ ˆÅÜ ¹¨Ü©ÜÚ ‚ܥܽ‰Ü›Ü Û¾ — ¬°Üú ˆÅܽ ŸÜÜ¿ ˆÅÜ ‚ÜÚ£ Ú½›ÜÜ ÛŸÜÜ£½ ¬ÜÜŸÜܹÜˆÅ Üú¨Ü›Ü ˆÅú œÏ¨Ü¼¹îÜ £Ûú Û¾ ‚ܾ£ ¬Üܹ۹÷¡ÜˆÅ ¹¨ÜšÜÜ ˆÅú ¨Ü¼¹îÜ £Ûú Û¾ —

‚¹Ú÷¡Ü¾ £Ü¬›ÜܬÜú›Íܵ¡ÜÜ „«µÜú«ÜÀ —
œÜ»«Üܹ¬Ü šÜŸÜÜÄ¡Ü Úú«¨Ü ——
¡ÜÜº¨Ü½ÄÚ 38.3

Û½ ¬°Üú, ÷Ü» œÜ¼˜¨Üú ˆÅú ÜÜŠÜÙܽ£ Û¾, ŠÜ¼Û¬˜Ü ˆÅú œÜŠÜÙõú Û¾, žÜ»¹ŸÜ ˆ½Å ¬ÜŸÜÜ›Ü œÜܽ«ÜˆÅ Û¾, ÷Ü» ŠÜ¼Û ¡Ü±Ü ŸÜ½¿ ŸÜ›Üܽ¡ÜܽŠÜ Ú½ —

›Ü ŠÜ¼Û¿ ŠÜ¼Û¹ŸÜ÷¡ÜÜÛºÀ ŠÜ¼¹ÛµÜú ŠÜ¼ÛŸÜº¡Ü÷ܽ — œÜ¿Ü÷Ü¿°Ü 3/152

‹Ü£ ˆÅܽ ‹Ü£ ›ÜÛì ˆÅÛ÷ܽ, ‚¹œÜ÷ܺ ŠÜ¼¹ÛµÜú ˆÅܽ Ûú ‹Ü£ ˆÅÛ÷ܽ Û¾¿ —ŠÜ¼Û œÜ¹÷›Ü¡ÜÜ¿ ÷Üܽ ŠÜ›šÜ¨Üܽô ¬Ü½ žÜú ý½«Ø Ûÿ — ŠÜ›šÜ¨Üܽô ŸÜ½¿ ÷Üú›Ü ¹¨Ü©Ü½«Ü÷Ü܇¿ Ûÿ ‚ܾ£ ŠÜ¼ÛœÜ÷›Üú ŸÜ½¿ ÜÜ£ —

ŠÜ›šÜ¨Üܽô ŸÜ½¿ ³œÜ, ŠÜ›šÜ ‚ܾ£ œÏŸÜÜ½Ú ÷Üú›Ü ¹¨Ü©Ü½«Ü÷Ü܇¿ Ûÿ, ¹ˆÅ›÷ܺ ŠÜ¼ÛœÜ÷›Üú ŸÜ½¿ „œÜ¡ÜºÄÆ÷Ü ÷Üú›Ü ŠÜºµÜܽ¿ ˆ½Å ¬ÜܘÜ-¬ÜÜ˜Ü ¬Ü¿¡ÜŸÜ©Üú¥Ü ˆÅÜ Üܾ˜ÜÜ ‚œÜ»¨ÜÄ ŠÜºµÜ žÜú Ûܽ÷ÜÜ Û¾ —

œÜ÷›Üú ˆÅܽ ÷Üܽ ŠÜ¼Û¬¨ÜܹŸÜ›Üú, ŠÜ¼Û¥Ü®ŸÜú, ˆÅ¥¡ÜܵÜú, ¬ÜÜŸÏܱÜú ‚Ü¹Ú ˆÅÛÜ ŠÜ¡ÜÜ Û¾ —

¡Ü˜ÜÜ ¹¬Ü›šÜº›ÜÄÚú›ÜÜ¿ ¬ÜÜŸÏ܏¡Ü¿ ¬Üº«Üº¨Ü½ ¨Ü¼«ÜÜ —
‡¨ÜÜ ÷¨Ü¿ ¬ÜŸÏܱÜáܽ¹šÜ œÜ÷¡Üº£¬÷Ü¿ œÜ£½÷¡Ü ——
‚˜Ü¨ÜÄ 14.1.43

¹Ü¬Ü œÏˆÅÜ£ ¬ÜŸÜºÍ ›Ü½ ›Ü¹Ú¡Üܽ¿ œÜ£ ‚ܹšÜœÜ÷¡Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ Û¾ ¨Ü¾¬Ü½ Ûú ›ÜÜ£ú ÷Ü» žÜú œÜ¹÷Ü ˆ½Å ‹Ü£ Ü܈ţ ¬¨ÜܹŸÜ›Üú Ûܽ —

ƒŸÜÜ ›ÜÜ£ú£¹¨ÜšÜ¨ÜÜÀ ¬ÜºœÜ÷›Üú£Üďܛܽ›Ü ¬Ü¹œÜÄ«ÜÜ ¬Ü¿ ¬œÜº©Ü›÷ÜÜŸÜà —
‚›Üý¨Üܽ ‚›ÜŸÜú¨ÜÜÀ ¬Üº£÷›ÜÜ ‚Ü £Ü½Û›÷ܺ Ü›Ü¡Üܽ ¡Üܽ¹›ÜŸÜŠÏ½ —— ‚˜Ü¨ÜÄ.12.2.31,18.3.57

¬ÜܾžÜС܍Ü÷Üú ›Üܹ£¡ÜÜ¿ „îÜŸÜ œÜ÷›Üú Ü›ÜˆÅ£ £÷›Üܽ¿ ¬Ü½ ¬Üº¬Ü¹Ü÷Ü ÛܽˆÅ£ œÏ¬Ü››Ü ¨ÜÚ›Ü ›Üú£Ü½ŠÜú ÛܽˆÅ£ ‹Ü£ ˆÅú ¬¨ÜܹŸÜ›Üú Ü›Ü½¿ —

--¬°Üú ¨Ü¾ ‡«ÜÜ ¡Ü÷Üà ýúÀ--

¬°Üú ‹Ü£ ˆÅú ©ÜܽžÜÜ Û¾ —

--žÜ÷ÜÜÄ ›ÜÜŸÜ œÜ£¿ ›ÜÜ¡ÜÜÄ žÜ»«ÜµÜ¿ žÜ»«ÜµÜÜÚ¹œÜ —-- £ÜŸÜÜ¡ÜµÜ 16/26

›ÜÜ£ú ˆ½Å ¹¥Ü‡ œÜ¹÷Ü ¬Ü¨ÜܽčÜ ‚¥Ü¿ˆÅÜ£ Û¾ —