Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com
®ÜŸÜÜ©Üú¥Ü÷ÜÜ

‚ˆÅ¥¨ÜÜ£¾÷Üà ÷ÜÜ¿ŠÜºŸÜà ¹›Ü¥ÜŸœÜܽ¥Ü÷Üà ÷ܬŸÜ¾
ƒˆÅ¥¨ÜÜœÜÄà œÜܽ²îÜ¥Üà ÷ܥܾ —

œÜ¼˜¨Üú ŸÜÜ÷ÜÜ ‚œÜ›Ü½ ˆÅܽ ‰Üܽڛܽ ¨Üܥܽ ˆÅܽ ›ÜúÜ½ ›Ü ¹ŠÜ£Ü ‚¹œÜ÷ܺ „¬Üˆ½Å žÜÜ£ ˆÅܽ žÜú Ü¾¬Ü½ ¬ÜÛ›Ü ˆÅ£÷Üú Û¾, „¬Üú ÷Ü£Û ‚œÜ›ÜÜ ‚¹Û÷Ü ˆÅ£›Ü½ ¨Üܥܽ ˆÅú ‚¨ÜÛ½¥Ü›ÜÜ ˆÅ£ Ú½›Üú Üܹۇ, „¬Ü½ ®ÜŸÜÜ ˆÅ£ Ú½›ÜÜ Üܹۇ —

„œÜˆÅܹ£¹µÜ ¹¨ÜýšÜ½ ©ÜºÖŸÜ÷Üܾ ¡ÜÀ ¬ÜŸÜ܍ܣ¹÷Ü œÜܜܟÜà —
÷Ü¿ Ü›ÜŸÜ¬Ü÷¡ÜŠÜ›šÜ¿ žÜŠÜ¨Ü¹÷Ü ¨Ü¬ÜºšÜ½ ˆÅ˜Ü¿ ¨ÜÛ¹¬Ü —

¹Û÷Üܽ Û½ Ú½¹¨Ü ¨Ü¬ÜºšÜÜ, ÷ܺŸÜ ‡½¬Ü½ šÜܽ‰Ü½ÜÜÜ ¥ÜܽŠÜܽ¿ ˆÅÜ žÜÜ£ ˆ¾Å¬Ü½ ¨ÜÛ›Ü ˆÅ£÷Üú Ûܽ Üܽ ¬Ü÷œÜº²«Üܽ¿ ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü šÜܽ‰ÜÜ ˆÅ£÷ܽ Ûÿ —

-- ®ÜŸÜÜ ©Ü¬°Ü¿ ˆÅ£½ ¡Ü¬Ü¡Ü ÚºÜÄ›ÜÀ ¹ˆ¿Å ˆÅ¹£«¡Ü¹÷Ü--

Üܽ Ú¾¹ÛˆÅ, Ú¾¹¨ÜˆÅ, œÏ܈¼Å¹÷܈Å, ÷ÜÜœÜ ¬Ü½ Ü£Ü žÜú ¹¨ÜÜ¹¥Ü÷Ü ›Ü Ûܽ ‚ܾ£ ¬Ü¨ÜÄÚÜ œÏ¬Ü›Ü›ÜŸÜ›Ü £Û½ ¨ÜÛú ®ÜŸÜÜ Û¾ —

--‚¹Û¿¬ÜÜ œÏ¹÷Ü«ØÜ¡ÜÜ¿ ¨Ü¾£ ÷¡ÜÜŠÜÀ-- ¹ˆÅ¬Üú ˆ½Å œÏ¹÷Ü Ü£Ü žÜú ×½«Ü ˆÅÜ žÜÜ¨Ü ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ›Ü £Û½ — ¬ÜŸÜžÜÜ¨Ü ˆ½Å ¬ÜÜ˜Ü ‚œÜˆÅÜ£ú ‚ܾ£ „œÜˆÅÜ£ú ˆ½Å œÏ¹÷Ü ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ˆÅ£›ÜÜ Ûú ®ÜŸÜÜ Û¾ — œÏ½ŸÜ ˆÅú „÷ˆ¼Å«’ܨܬ˜ÜÜ Ûú ®ÜŸÜÜ Û¾ — ŸÜܛܨÜú¡Ü ŠÜºµÜܽ¿ ˆÅÜ ‚÷¡Ü¿÷Ü ©ÜܽžÜ›Üú¡Ü ŠÜºµÜ ®ÜŸÜÜ Û¾ —

®ÜŸÜÜ ŠÜºµÜܽ àܩܯ÷ÜÜ›ÜÜ¿ ©ÜÆ÷ÜÜ›ÜÜ¿ žÜ»«ÜµÜ¿ ®ÜŸÜÜ — ŸÜÛÜ 1/54

®ÜŸÜÜ ¹›ÜÜÄ¥Üܽ¿ ˆ½Å ¹¥Ü‡ ŠÜºµÜ Û¾ ‚ܾ£ ¬ÜŸÜ˜ÜÄ ¥ÜܽŠÜܽ¿ ˆ½Å ¹¥Ü‡ žÜ»«ÜµÜ Û¾ — ®ÜŸÜÜ ¬ÜÜ¥Ü÷ÜÜ ˆÅܽ œÏÜœ÷Ü ˆÅ£Ü÷Üú Û¾ — ¬ÜÜú ®ÜŸÜÜ ŸÜ½¿ ‚¬ÜúŸÜ Ü¥Ü Ûܽ÷ÜÜ Û¾ — ¡Ü¹Ú ˆÅܽƒÄ ¨¡Ü¹Æ÷Ü ÛŸÜ½¿ Ûܹ›Ü œÜÛº¿Üܛܽ ˆÅܽ ¬ÜžÜú œÏˆÅÜ£ ˆÅÜ Üº£Ü ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ „¬Ü ‚¨Ü¬˜ÜÜ ŸÜ½¿ ¡Ü¹Ú ÛŸÜ Ü܊ܳˆÅ ÛܽˆÅ£ ‚œÜ›Üú œÏ¹÷Ü«ØÜ ˆÅú £®ÜÜ ˆÅ£÷ܽ Ûº‡ „¬Ü ‚›Ü¹žÜ±Ü ¨¡Ü¹Æ÷Ü ˆÅܽ ¬ÜÜÜ £Ü¬÷ÜÜ ¹Ú‰ÜÜ ¬Üˆ½¿Å ÷Üܽ ƒ¬Ü¬Ü½ ÜÙõÜ œÜºµ¡Ü ˆÅÜŸÜ Ú»¬Ü£Ü ›Ü ÛܽŠÜÜ ‚ܾ£ ¡ÜÛú ®ÜŸÜÜ ˆÅú ¬Üº›Ú£÷ÜÜ Û¾, ¹¨Ü¹©Ü«’÷ÜÜ Û¾ — ÜÜ ÛŸÜÜ£½ ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ×½«Ü£¹Û÷Ü ©Ü¹Æ÷Ü¡ÜÜ¿, ¬ÜºŠÜºµÜ ÜÜŠÜ Üܡܽ¿ ÷ÜžÜú ÛŸÜ „ÚÜîÜ Ü›Ü ŠÜ‡ — ®ÜŸÜÜ©Üú¥Ü ¨¡Ü¹Æ÷Ü ˆÅܽ Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ¬ÜŸŸÜÜ›Ü ‚ܾ£ ‚›÷Ü ŸÜ½¿ ©ÜºžÜ ŠÜ¹÷Ü œÏÜœ÷Ü Ûܽ÷Üú Û¾ — ®ÜŸÜÜ ˆ½Å ‚›ÜºœÜŸÜ ŠÜºµÜ ×Ü£Ü Ûú úÜ’ˆ½Å Ûº‡ ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅܽ ¹Ú©ÜÜ ±ÜÜ›Ü ˆÅ£Ü ˆÅ£ „›Üˆ½Å ŸÜ›Ü ˆÅܽ œÏˆÅܹ©Ü÷Ü ˆÅ£ ¬ÜºšÜÜ£Ü ÜÜ ¬ÜˆÅ÷ÜÜ Û¾ —

¹¨Ü¨Ü½ˆÅ©Üú¥Ü ¨¡Ü¹Æ÷Ü ÷Üܽ ‚œÜ›Ü½ ¹¨Ü£Ü½šÜú ˆÅú ‚¨ÜÛ½¥Ü›ÜÜ ›ÜÛì ‚¹œÜ÷ܺ „¬Üˆ½Å œÏ¹÷Ü ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ‚ÜÚ£ žÜÜ¨Ü £‰Ü÷ÜÜ Û¾ — Üܵܯ¡Ü ›Ü½ ¹ˆÅ÷Ü›ÜÜ ¬ÜÛú ˆÅÛÜ Û¾ ¹ˆÅ

--Üú¨Ü›÷ܺ ŸÜ½ ©Ü°ÜºŠÜµÜÜ ¬ÜÚ¾¨Ü ¡Ü½«ÜÜ¿ œÏ¬ÜÜÚÜ÷Üà ¬Üº¹¨ÜÜ®ÜµÜܽ ‚ÛŸÜà --

ŸÜ½£½ ¹¨Ü£Ü½šÜú ¹Ü£Ü¡Üº Ûܽ¿ Æ¡Üܽ¿¹ˆÅ „›Ûì ˆÅú ˆ¼ÅœÜÜ ¬Ü½ Ûú ŸÜÿ ¬ÜÚÜ Ü܊ܲˆÅ £Û÷ÜÜ Û»Â —

®ÜŸÜÜ --¹Ü‚ܽ ‚ܾ£ Üú›Ü½ Úܽ-- ˆÅÜ ŸÜ»¥Ü ŸÜ¿°Ü Û¾ — ®ÜŸÜÜ ˆ½Å œÜ¹¨Ü°Ü ŠÜºµÜ ˆÅܽ ‚œÜ›Üܛܽ ¬Ü½ ŸÜ›Üº«¡Ü ˆÅÜ ‚Ü÷ŸÜÜ¥Ü ‚ܾ£ ŸÜ›ÜܽÜ¥Ü Üõ÷ÜÜ Û¾ ‚ܾ£ „¬Üˆ½Å Üú¨Ü›Ü ŸÜ½¿ ‡ˆÅ ¹›Ü‰ÜÜ£ ‚Ü÷ÜÜ Û¾ — ®ÜŸÜÜ Ûú Üú¨Ü›Ü ˆÅú ¬ÜܘÜĈÅ÷ÜÜ ‚ܾ£ ¬ÜûÅ¥Ü÷ÜÜ ˆÅú œÜ»¹÷ÜÄ ˆÅ£÷Üú Û¾ —

--®ÜŸÜÜ ¹Û ŸÜ»¥Ü¿ ¬Ü¨ÜÄ ÷ܜܬÜÜŸÜà —-- ÛŸÜÜ£ú ¬ÜŸÜ¬÷Ü œÏܘÜÄ›ÜÜ, ÷ܜܬ¡ÜÜ ˆÅÜ ¬ÜÜ£ ®ÜŸÜÜ Û¾ —

¬Ü÷œÜº²«Ü ˆÅú ¹¨Ü›ÜŸÏ÷ÜÜ Ü›¡Ü œÏú¹÷Ü Ûú „¬ÜˆÅú ŸÜÛÜ›Ü÷ÜÜ ˆÅÜ œÜ¹£Üܡ܈ŠÛܽ÷Üú Û¾ ¡ÜÛ ‡ˆÅ ‡½¬ÜÜ ŠÜºµÜ Û¾ Üܽ ÜÙõ½ ˆÅØÜ½£ ‡¨Ü¿ ²®Ü ŸÜ›Üܽ¨Ü¼¹îÜ ¨Üܥܽ œÜº²«Ü ˆÅܽ žÜú ‚ܜ܈½Å œÜÜ¬Ü ›Ü÷ܟܬ÷܈ŠˆÅ£Ü Ú½÷Üú Û¾ — ®ÜŸÜÜ „¬Ü ¨¡Ü¹Æ÷Ü ˆÅܽ ‚ܜ܈ÅÜ ‚œÜ›ÜÜ Ü›ÜÜ Ú½÷Üú Û¾ Ü¬Ü ¡ÜÛú ®ÜŸÜÜ ˆÅú ¹¨Ü¹©Ü«’÷ÜÜ
Û¾ —