Editor & Web Master

Dr. R.K.Gupta
rajbhasha@yahoo.com
rajbhasha@hotmail.com
ˆÅ’º ¨ÜÜ›Ü

ƒ¹›Ü¡Ü „¥Ü¨Ü܈Šƒ››ÜÜÚ ˆ»Å£¥ÜÃ
ˆÅ¹›Ü¹¡Ü²œœÜˆÃÅ ˆÅÜ¡Üà ˆÅ¨Ü›ÚÄ’ð —

‚ܜ܈Åú žÜÜ«ÜÜ ŸÜ½¿ ÷Üܽ ¬ÜºŸÜšÜº£ ¨ÜÜ›Ü ƒ÷ܛܽ ¬ÜÜ£½ Ûÿ ¹ûÅ£ ˆÅÙõ¨ÜÜ Æ¡Üܽ¿ Üܽ¥Ü÷ܽ Ûÿ — ¡ÜÛ ÷Üܽ ØúˆÅ ƒ¬Üú œÏˆÅÜ£ Û¾ Ü¾¬Ü½ œÜˆ½Å ûÅ¥Ü ˆÅܽ ŽÜ½ÙõˆÅ£ ˆÅÜÜ ûÅ¥Ü ‰Üܛܽ ˆÅÜ œÏ¡Ü÷›Ü ¹ˆÅ¡ÜÜ ÜÜ¡Ü —

--®ÜܽžÜ¿ œÏ¡ÜÜ÷ÜÜ ‚¹œÜ ›Ü¾¨Ü ¬Ü›÷Üܽ
Úº«’ܟܹ©Ü«’Ü¿ ¹ŠÜ£ŸÜºÚà ŠÜ¼Û¹›÷Ü —--

¬ÜÜ›Ü œÜº²«Ü ˆÅ«’ ¡ÜÜ ¹¨ÜœÜ¹îÜ Ûܽ›Ü½ œÜ£ žÜú ˆÅØÜ½£ ¨ÜܵÜú ˆÅÜ œÏ¡ÜܽŠÜ ›ÜÛì ˆÅ£÷ܽ —

-- ¬Ü÷¡Ü¿ Ï»¡ÜÜ÷Üà ¹œÏ¡Ü¿ Ï»¡ÜÜ÷Üà ŸÜÜ Ï»¡ÜÜ÷ܼ ¬Ü÷¡ÜŸÜ¹œÏ¡ÜŸÜà —--

¬ÜÜ ˆÅÛܽ, ¹œÏ¡Ü ˆÅÛܽ, ˆÅžÜú žÜú ˆÅÙõº¨Üú ÜÜ÷Ü ›ÜÛì ˆÅÛܽ —

--¬Ü÷ÜÜ¿ ¹Û ¨ÜܵÜú ŠÜºµÜŸÜ½¨Ü žÜÜ«Ü÷ܽ — -- ¹ˆÅ£Ü÷Ü܏ܺěÜú¡Ü 14/11

¬Ü÷œÜº²«Ü ‚œÜ›Üú ¨ÜܵÜú ¬Ü½ ¬Ü¨ÜÄÚÜ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å ¬ÜÒºµÜܽ¿ ˆÅܽ Ûú ˆÅÛ÷ܽ Û¾¿ —

ŸÜ›Üº«¡Ü ÜÛº÷Ü ©Üú‹Ï Ûú ¬Üº‰Ü-ÚºÀ‰Ü ˆ½Å ˜ÜœÜ½Ùõܽ¿ ŸÜ½¿ ‚œÜ›Üú ¬ÜîÜÜ ˆÅܽ žÜ»¥Ü ÜÜ÷ÜÜ Û¾ — „¬Üˆ½Å ¬Üº‰Ü ˆ½Å ®ÜµÜܽ¿ ŸÜ½¿ ‚ÜœÜ ‚œÜ›Üú ¨ÜܵÜú ¬Ü½ „¬Ü½ …¿ÜÜ „ØÜ÷ܽ Ûº‡ ÜÛÜ¿ ‚ܛܹ›Ú÷Ü ˆÅ£÷ܽ Ûÿ ¨ÜÛì ‚Üܛ܈й¨ÜœÜÚÜ ŸÜ½¿ û¿Å¬Ü½ ¨¡Ü¹Æ÷Ü ˆ½Å œÏ¿¹÷Ü ¬ÜÛܛܺžÜ»¹÷Ü ŸÜ½¿ Úܽ ©ÜÚ ˆÅÛ Ú½¿ ÷Üܽ „¬ÜˆÅÜ ÚÚÄ ¹ˆÅ÷Ü›ÜÜ Û¥ˆÅÜ Ûܽ ÜÜ÷ÜÜ Û¾ — ¨ÜÛ Üú¨Ü›Ü žÜ£ ‚ܜ܈ÅÜ ÚÜ¬Ü Ûܽ ÜܡܽŠÜÜ, ‚ܜ܈Åú ¬›Ü½Û-¹¬ÜÆ÷Ü ¨ÜܵÜú ¬Ü½ ¹›ÜˆÅ¥Ü½ „Òܣܽ¿ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ — ¨ÜܵÜú ˆÅú ¹ŸÜØÜ¬Ü ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ Ûú ¬ÜŸÜÜÜ ˆÅܽ œÏ÷¡Ü½ˆÅ ¬ÜÚ¬¡Ü ‚ܜ܈½Å œÏ¹÷Ü ýÖÜžÜÜ¨Ü £‰Ü½ŠÜÜ, ¬ÜŸŸÜÜ›Ü Ú½ŠÜÜ — ˆÅÜ£µÜ ÚºÀ‰Ü ŸÜ½¿ ‚ܜ܈Åú ¨ÜܵÜú ¬Ü½ „¬ÜˆÅÜ ÷Ü›ÜÜ¨Ü ˆÅŸÜ Ûܽ÷ÜÜ Û¾, ¬Üº‰Ü ŸÜ½¿ ‚ܜ܈Åú ¨ÜܵÜú „¬ÜˆÅú œÏ¬Ü››Ü÷ÜÜ ˆÅܽ Ú»›ÜÜ ˆÅ£÷Üú Û¾ —

‚œÜ›Üú ŸÜúØú ¨ÜܵÜú ¬Ü½ ÛŸÜ ¹¨Ü©¨Ü ˆ½Å ¬ÜŸÜ¬÷Ü ŸÜÜ›Ü¨Ü ˆÅܽ ‡ˆÅ¬Ü»°Ü÷ÜÜ ˆ½Å Ü¿šÜ›Ü ŸÜ½¿ ÜÜ¿šÜ ¬ÜˆÅ÷ܽ Ûÿ — ˆÅˆÄÅ©Ü ¨ÜܵÜú ¬Ü½ ŸÜÛÜžÜÜ£÷Ü £ÜÜ ¬ÜˆÅ÷ܽ Ûÿ — ÛŸÜÜ£Ü ŸÜÛ܈Åܾ©Ü¥Ü ƒ¬Üú ÜÜ÷Ü œÜ£ ¹›ÜžÜÄ£ ˆÅ£÷ÜÜ Û¾ ¹ˆÅ ÛŸÜ ‚œÜ›Üú ¨ÜܵÜú ˆÅÜ ¬ÜÚºœÜ¡ÜܽŠÜ ˆÅ£÷ܽ Ûÿ ¡ÜÜ ›ÜÛì — ¨ÜܵÜú Ûú Üú¨Ü›Ü ˆÅú ¹¬˜Ü¹÷Ü ˆÅÜ Û½÷ܺ Û¾ — ¹ˆÅ¬Üú žÜú ¹¬˜Ü¹÷Ü ŸÜ½¿ ‚œÜ›Üú ¨ÜܵÜú ˆÅܽ ¬‰Ü¹¥Ü÷Ü ›Ü Ûܽ›Ü½ Ú½›Ü½ ˆ½Å ˆÅÜ£µÜ ÛŸÜ ŸÜ¼ÚºžÜÜ«Üú ˆÅÛÜ÷ܽ Ûÿ — ŸÜšÜº£ žÜÜ«ÜÜ ˆ½Å œÏ¡ÜܽŠÜ ¬Ü½ Üú¨Ü›Ü ¬Ü¿ŠÏÜŸÜ ŸÜ½¿ ˆÅžÜú ÛÜ£ ›ÜÛì Ûܽ÷Üú Û¾ — --¬Ü¨ÜÄ°Ü ¹¨ÜÜ¡Ü œÏÚŸÜÃ-- ŸÜšÜº£ žÜÜ«ÜÜ ˆ½Å ¹›Ü£›÷Ü£ œÏ¡ÜܽŠÜ ¬Ü½ ÷Üܽ ‚ܜ܈ÅÜ ©Ü°Üº žÜú ‚¿÷Ü ŸÜ½¿ ‚ܜ܈Åú ¹ŸÜ°ÜŸÜ¿Ù¥Üú ŸÜ½¿ Ü¾Ø÷ÜÜ Û¾, ŸÜ¼ÚºžÜÜ«Üú ˆÅžÜú žÜú ¹¨ÜÜ¹¥Ü÷Ü ›ÜÛì Ûܽ÷ÜÜ Û¾, ‚ܾ£ ›Ü Ûú Ú»¬Ü£½ ˆ½Å œÏ¹÷Ü ¹Û¿¬ÜÜ ˆÅÜ žÜÜ¨Ü ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ¥ÜÜ÷ÜÜ Û¾ —

¹Ü¬Ü ŸÜ›Üº«¡Ü ˆ½Å ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ¬Ü½, ¨ÜÜ›Ü ¬Ü½ ¬ÜŸÜÜÜ ˆÅÜ „÷¬ÜÜÚ›Ü Ûܽ ¨ÜÛ ŽÜ½’Ü ‚ÜÚŸÜú Û¾, ‚ܾ£ ¹Ü¬Ü ŸÜ›Üº«¡Ü ˆ½Å ¨¡Ü¨ÜÛÜ£ ŸÜ½¿ œ¡ÜÜ£ú ¨ÜܵÜú ˆÅÜ œÏ¡ÜܽŠÜ Ûܽ÷ÜÜ Û¾ ¨ÜÛÜ¿ œÏ½ŸÜ ˆÅú ŠÜ¿ŠÜÜ ÜÛ÷Üú Û¾ — œÜÜ¨Ü›Ü ŠÜ¿ŠÜÜ ¬Üú ‚ܜ܈Åú ÜÜ¥Ü Ûܽ, Ú»¬Ü£Ü ¹ˆÅ÷Ü›ÜÜ žÜú ‚œÜ©ÜÚ Æ¡Üܽ¿ ›Ü ˆÅÛ½ ¬¨ÜúˆÅÜ£ ˆÅ£ ¥Üܽ, ÷ܺŸÜ ŠÜ¿ŠÜÜ Ûú ˆÅÛ¥Ü܂ܽŠÜ½ —

--šÜ½›Üº¿ šÜú£ÜÀ ¬Üº›Ü¼÷ÜÜ¿ ¨Ü܍ܟÜÜÛºÀ —--

¬Ü÷¡Ü ‚ܾ£ ¹œÏ¡Ü ¨ÜܵÜú ˆÅܽ ¹¨Ü×Ü›Üܽ¿ ›Ü½ ÚºšÜܲ ŠÜÜ¡Ü ˆÅÛÜ Û¾ —

--¬ÜºÚº¥ÜÄžÜÜÀ ¬Ü¨ÜÄŸÜ›Üܽ£ŸÜÜ ¹ŠÜ£À —--

-- žÜ;«ÜÜ¿ ¥Ü®ŸÜú ¹›ÜĹÛ÷ÜܹšÜ ¨ÜܹÜ ——-- †ˆÃÅ 10.17.2

¬Ü÷¡Ü ŸÜšÜº£ Üܽ¥Ü›Ü½ ¨ÜÜ¥Üܽ¿ ˆÅú ¨ÜܵÜú ŸÜ½¿ Ûú ¥Ü®ŸÜú Ü¬Ü÷Üú Û¾ —

--¨ÜÜÙõ ŸÜ½ ŸÜ›Ü¹¬Ü œÏ¹÷ܹ«Ø÷ÜÜ, ŸÜ›Üܽ ŸÜ½ ¨ÜܹÜ œÏ¹÷ܹ«Ø÷ÜÜ —-- †ˆÃÅ

ŸÜ½£ú ŸÜšÜº£¨ÜܵÜú ŸÜ›Ü ŸÜ½¿ ‚ܾ£ ŸÜ›Ü ¨ÜܵÜú ŸÜ½¿ œÏ¹÷ܹ«Ø÷Ü Ûܽ —

--Ú½¨Ü¡ÜÜ ¹¨ÜœÏ „¹Ú¡Ü¹÷ÜÄ ¨Ü܍ܟÜà —-- †ˆÃÅ 3/8/5

¹¨Ü¨Ü½ˆÅ©Üú¥Ü œÜº²«Ü ‚œÜ›Üú ¹Ú¨¡Ü žÜܨܛÜÜ ¬Ü½ ŸÜšÜº£ ¨ÜܵÜú ˆÅÜ œÏ¡ÜܽŠÜ ˆÅ£÷ܽ Û¾¿ —

‡½¬Üú ÜÜ›Üú Üܽ¹¥Ü¡Ü½, ŸÜ›Ü ˆÅÜ ‚ÜœÜÜ ‰Üܽ¡Ü —
‚ܾ£›Ü ˆÅܽ ©Üú÷Ü¥Ü ˆÅ£½, ‚ÜœÜܾ ©Üú÷Ü¥Ü Ûܽ¡Ü —— ˆÅÜú£

--›Ü ¨ÜÚ½÷Üà ¬Ü¨ÜÄ Ü›÷Ü»›ÜÜ¿ ã¹Ú £Ü½«ÜˆÅ£¿ ÜºšÜÀ--

ˆÅžÜú žÜú ¹ˆÅ¬Üú ˆÅܽ ¹Ú¥Ü Úº‰Üܛܽ ¨ÜÜ¥Üú ÜÜ÷Ü ›Ü ˆÅÛܽ — ³‰Üú ¨ÜܵÜú ‚ÜÚŸÜú ˆ½Å ŸÜŸÜÄ, ÛÙÃÙú, ¹Ú¥Ü ‚ܾ£ œÏÜµÜ ˆÅܽ Ü¥ÜÜ÷Üú Û¾, ‚÷ÜÀ œÜº²«Ü ˆÅܽ ÷Üú¨Ï ÷ܘÜÜ ³‰Üú ¨ÜܵÜú ˆÅܽ ŽÜ½Ùõ Ú½›ÜÜ
Üܹۇ —

-- ©ÜºÆ÷ÜÜ ²®ÜÜÀ œÜ²«ÜÜ ¨Ü܍Üܽ ›Ü Ï»¡ÜÜ÷Üà —--

³‰Üú, ¬Ü»‰Üú, ˆÅØÜ½£ ¨ÜܵÜú ˆÅžÜú žÜú ›Ü Üܽ¥Ü½ —

--£Ü½Û÷ܽ ¬Üܡ܈¾Å¹¨ÜÄÖ¿ ¨Ü›Ü¿ œÜ£©Üº›ÜÜ Û÷ÜŸÜà —
¨Ü܍ÜÜ Úº²Æ÷Ü¿ ÜúžÜ÷¬Ü¿ ›Ü ¬Ü¿£Ü½Û¹÷Ü ¨ÜÜÆ®Ü÷ÜŸÜà ——--
¹¨ÜÚº£ 2/78

ˆºÅ¥ÛÜÙõú ¬Ü½ ˆÅÜ’Ü Ûº‚Ü ¨Ü›Ü žÜú ¹ûÅ£ ¹‰Ü¥Ü „Ø÷ÜÜ Û¾ œÜ£ ˆÅ’º ¨ÜÜ›Ü ˆÅۈţ ¨ÜܵÜú ¬Ü½ ¹ˆÅ¡ÜÜ Ûº‚Ü žÜ¡Üܛ܈Š‹ÜÜ¨Ü ˆÅžÜú žÜú ›ÜÛì žÜ£÷ÜÜ Û¾

--‹Ü’ ‹Ü’ ŸÜ½¿ ¬Ü܃ô £ŸÜ÷ÜÜ, ˆÅ’ºˆÅ ¨ÜÜ›Ü ŸÜ÷Ü Üܽ¥Ü £½ — --

¨Ü܈ÃÅ ¬Üܡ܈ÅÜ ¨ÜÚ›Üܹ››Ü«œÜ÷ܹ›÷Ü, ¡Ü¾£ÜÛ÷ÜÀ ©ÜܽÜ¹÷Ü £Ü°¡ÜÛܹ›Ü —

œÜ£¬¡Ü ¨ÜÜ ŸÜŸÜĬܺ ¡Ü½ œÜ÷ܹ›÷Ü, ÷ÜÜ›Üà œÜ¹µÙ÷Üܽ ›ÜܨܬܼÜ½÷Üà œÜ£½«Üº —— ŸÜÛÜ. 104.32

‚ܜ܈½Å ˆÅÙº¨Ü½ ¨ÜÜ›Ü ¬Ü½ ŸÜ›Üº«¡Ü £Ü÷Ü-¹Ú›Ü ©ÜܽˆÅ ŸÜ½¿ œÜÙõÜ £Û÷ÜÜ Û¾ Ú»¬Ü£Ü½¿ ˆ½Å ¹Ú¥Ü ˆÅܽ Úº‰Üܛܽ ¨ÜÜ¥Üú ¨ÜܵÜú ˆÅÜ ˆÅžÜú žÜú œÏ¡ÜܽŠÜ ›Ü ˆÅ£½ —